Prometheus

het zoete leugengif, hij leert Cain zijn grootheid, zijns geestes onsterfelijkheid beseffen, en zijn kleinheid tegelijk: ,,and this should be the human sum of knowledge, to know mortal nature's nothingness. Bequeath that science to thy children, and it will spare them many tortures..." Wat hem zelf betreft: vrede met den overweldiger zoekt hij niet, naar verzoening streeft hij niet, hij gelooft er niet in, en begeert geen ander geluk dan in eerzaamheid ongebroken te blijven.

,,All, all I will disputei And world by world, and star by star, and universe by universe, shall tremble in the balance, till the great conflict shall cease, of ever it shall cease'"

Lucifer-Prometheus is voor Byron het Ideaal — Cain daartegenover de droeve werkelijkheid van de menschelijke bestemming — Lucifer heeft zich van den Almachtige losgescheurd, Cain zou het willen, maar kan niet, is zijn maaksel, onder zijn macht, zijn eeuwig slachtofferl Als eenmaal zijn vader Adam, voor wiens schuld hij weigerde te boeten, loopt ook hij in „Gods valstrik" — die de Dood niet leerde kennen, wordt in onkunde zijns broeders moordenaar — zóó worden menschen geboren, streven naar hun Morgenster, loopen in „Gods Valstrik", beladen zich met schuld door de onwetendheid en ontoereikendheid, waarin hen hun Maker liet, dolen over de aarde en gaan ten onder in hun smart.

Lucifer is Prometheus — doch hij gelijkt naar den Prometheus van Goethe, meer dan naar dien van Shelley. Geen geluk belooft hij, geen geluk brengt hij, geen geluk begeert hij voor zichzelf, dan de kracht om in eeuwigheid eenzaam weerstand te bieden tegen Jupiter's oppermacht. Veel feller echter is hij en veel verder gaat hij in zijn verzet dan Goethe's Prometheus, die geen compromis, geen verzoening afwijst — maar hierin zijn ze gelijk, dat ze voor eigen vrijheid opstonden, niet voor anderen; dat hun eigen werkzame geest het slaafsche juk niet duldde en naar edeler bezigheid streefde dan naar eeuwig jubelen voor den troon van een starren Tyran.

En het was juist om dien trek van zuiver-persoonlijke ambitie — welke die tijd van de Lucifergestalte nog niet losmaken kon — dat Byron wèl, maar Shelley niet eigen wezen in Lucifer's wezen terugvinden kon. In beider oordeel spiegelt zich beider gemoed. Shelley erkent in de voorrede van zijn „Prometheus

450