Prometheus

schoolknaap af een edelmoedig vriend. Kleine knapen, door ouderen verdrukt, nam hij in zijn bescherming, slaag, voor zijn kameraad bestemd, liet hij zich welgevallen. Als kind meegenomen naar een voorstelling van ,,De Getemde Feeks", hoorde hij daar op het tooneel de zon uitmaken voor de maan. Woedend vloog hij op. ,,En ik verzeker u, sir, het is toch de zon." Levenslang is hij woedend opgevlogen, als hij de zon, de maan en ook als hij slavenhandel „Koning" en doodstraf „Kerk" hoorde noemen.

Scott fraterniseerde met de voorstanders van het regime van hakken en hangen, met de heeren die vonden, dat er „nog veel meer galgen noodig waren", vleide hun onwaardigen koning, heulde met de beulen van Ierland, smaalde op Napoleon en was een verwoede vijand van de katholieken. Al zijn idealen vielen samen met zijn belangen, instinctief. Byron's eerste speech in het Hoogerhuis was een hartstochtelijk pleidooi voor de arme wevers in Nottingham, die altijd door maar opgehangen werden, omdat ze in honger en wanhoop de nieuwe machines, de „brooddieven", vernield hadden — zijn tweede pleidooi was voor de emancipatie der katholieken, die in geen enkel openbaar ambt benoembaar waren en daar nog uitgesloten bleven, waar zelfs voor dissenters de mogelijkheid van dispensatie bestond. Byron's idealen waren van zijn belangen volkomen gescheiden. Scott was „Christen" en jager — twee. dingen, die volkomen bij elkaar passen — Byron „atheïst" (pantheïst) en vegetariër — twee dingen die eveneens bij elkaar passen; Scott voelde zich Schot, voelde zich één met zijn „clan", met zijn „tribe" — Byron voelde zich uitsluitend mensch. Voor Scott was de natuur in de eerste plaats een decor, de achtergrond voor zijn historische romans, die aan hun nationalistischen geest hun ongeëvenaard succes danken bij een publiek, 'twelk voor het element van wezenlijk natuurgevoel even onvatbaar was als voor de natuur-poëzie van de Lake-School en de natuur-aanbidding van Byron en Shelly. Alles aan en in Scott is maatschappelijk — het totaal ontbreken van wijsgeerig-historisch inzicht past daarbij volkomen, daar de wijze immers, in herkenning en opheffing, een voortdurende bedreiging is voor de maatschappij. Scott zag de natuur als een regisseur en begreep de historie als een antiquair. Met welk

442