Prometheus

Voor "Walter Scott echter waren, de maatschappelijke distincties nog zoo reëel, dat hij daar-over-heen evenmin kon meevoelen, als een Chimène uit de zeventiende eeuw over die distincties heen liefhebben kon. Daarom was "Walter Scott een ,,aristocraat", was al zijn energie op het bereiken van maatschappelijk aanzien gericht, daarom was Walter Scott een felle Roomschen-hater, kon hij niet over de geloofsgrens heen zijn medemensch in meegevoel omvatten, daarom was Walter Scott een jager, vermocht hij niet zich met het dier in pantheïstisch broederschapsgevoel als gelijke te vereenzelvigen. Dit alles behoort tot het complex, dat we vaker beschreven als „maatschappelijk". Daartoe behoort ook het autoriteitsgevoel, het blinde instinct van eerbied voor den hooggeplaatste.

Mocht George III een middelmatigheid zijn, zijn opvolger George IV losbandig en gewetenloos — als de Vorst in Lessings „Emilit Galotti" placht hij doodvonnissen op te sparen, om er dan eens in een verloren uurtje „recht gerne" een paar dozijn ongelezen te teekenen — niet alleen om zijn echtscheiding berucht, dit belette Walter Scott geenszins om naar de gunst van zulke vorsten als naar het hoogste doel te jagen. En bekend is de anecdote, dat hij van een feestmaal, waar hij met de corrupte George IV had mogen aanzitten, 's konings drinkglas mee naar huis nam, om*,,als heilig reliquie in zijn familie te bewaren" — een schoon voornemen, dat niet gelukken mocht, omdat hij er, thuis gekomen, op zitten ging. Een rechtschapen Tory eert den Gezalfde Gods, zonder hem te critisee-renl

Tot het maatschappelijke complex behoort ook het ontbreken van het vermogen tot onderscheiding en zelf-onderschei-ding, de zelfmisleiding en zelfverheerlijking, die den egocentrische, voor zoover hij eerlijk is, tot zulk een stoeren steunpilaar maakt 1 Walter Scott getuigt van zichzelf, dat hij van zijn kinderen eischte, naar „oud-Perzischen trant" — ook in Nietzsche's „Zarathustra" vinden we overeenkomstige eischen als oud-Perzisch vermeld — deze beide dingen: waarheid spreken en goed paard rijden. Reeds aan de onnoozele pretentie, dat menschen kunnen, willen en durven „waarheid spreken" aan de volslagen verblindheid omtrent wat „waarheid spreken" beteekenen, inhouden en uitwerken zou, herkennen we de

440