Prometheus

zettelijk klein naast den opstandeling — Corneille maakt de persoon des opstandelings opzettelijk klein naast den keizer, die in ,,Cinna" Octavianus Caesar Augustus heet, oorspronkelijk en zooals we weten een der drie van het triumviraat. Bij Shakespeare gaat de held (gaan alle helden) ten onder; beeld, in een realistischen geest, van het idealisme, dat voor de persoonlijkheid altijd den ondergang, zwaard of kruis, gifbeker of brandhout beteekent — bij Corneille triumfeert de held, triomfeeren alle helden; beeld, in een blinden geest, van de „beloonde deugd", die geen deugd is, maar haar spotvorm en tegendeel: het in den grond zelfzuchtig collectief ,,idealisme", dat naar zijn wezen „het leven" is en dus ook in het leven behoudt. Al dadelijk de titel: Cinna, ou la clémence d'Auguste — van zijn „très-humble, très-obéissant, et très-obligé serviteur Corneille". En de opdracht aan den hertog de Montoron: „Je vous présente un tableau d'une des plus belles actions d'Auguste". Verder de curieuze waardeering van Cinna's samenzwering „une ingratitude extraordinaire" — dat wil zeggen: een beoordeeling van persoon jegens persoon, niet van beginsel jegens beginsel, van stelsel tegen stelsel — gelijk in Brutus. Augustus was Cinna's weldoenerl Caesar was Brutus' vriendl Voor den individualist Brutus beteekent dit niets dan een verscherping van zijn eigen leed — het kan hem van een principieele daad natuurlijk niet weerhouden, voor den egocentrische beteekent het alles, het maakt de daad allereerst tot een dwaasheid, welhaast tot een misdaad; men behoort toch een persoon niet te beoordeelen, te vonnissen en te rechten naar een algemeenere, een hoogere maatstaf dan die van persoonlijke verplichting om persoonlijk-genoten weldaden! Altijd door denzelfden geest van menschen die spiritist worden na een „treffend sterfgeval" in hun familie. Het stichtelijk, dogmatische doel — het doel buiten het probleem-zelf om, is dus vooraf reeds vastgesteld — men zal, tot meerdere eere van den monarch, ter bevestiging van het monarchale ideaal een verheerlijking van Augustus ten koste van Cinna te zien krijgen — Vorstengenade en Opstandelingenondank. Opdat de daad van den conspirator te zwarter zou schijnen moest er, evenals in Julius Caesar, een vriendschap tusschen Augustus en Cinna worden verondersteld, edoch, zoo waarschijnlijk en natuurlijk als gene was, zoo

260