Prometheus

het maatschappelijk instinct, waardoor de Godheid als Volksgod, als ״Autoriteit", als koning of opperhoofd wordt gevoeld, met het aannemen en verdedigen van maatschappelijke tradities en dogma's tezamen.

En Bossuet heeft dus — evenals Dante — Jezus den toehoorder weer als toonbeeld van een braaf en gehoorzaam burger voorgehouden; hij de geboren slooper, die geen zijner voorschriften inleidt dan met een herinnering aan en een verwerping van de geschreven wet. „Gij hebt gehoord, dat er gezegd is: gij zult den eed niet breken" — maar ik zeg u: „zweert ganschelijk niet" en zoo tekst achter tekst — slag op slag als om met klem en nadruk te betoogen: houdt u niet aan uw autoriteiten, maar luister naar mij, die de stem ben van uw eigen rede en van uw eigen geweten.

Alles wat de onbevooroordeelde lezer in Christus en zijn leer onderkent als de hoogste zachtmoedigheid bij het redelijk besef dat de roeping vervuld en het deel gedragen moet worden, zijn kalmte tegen het geweld, zijn waardig zwijgen voor Pilatus — alles waarin we des wijzen afkeer van nutteloos geraas en de echte nederigheid van den Christen gevoelen — de weigering om in zake van schatting en verdeeling te beslissen, de afkeer van feitelijk autoriteitsvertoon door het gevoel ,,wie ben ik dat ik rechten zou?" — al deze en andere trekken, die tot het wezen van den wijzen rechtvaardige behooren en dus ook tot Sokrates' wezen, zoo goed als tot dat van Christus — het zijn voor Bossuet slechts de bewijzen van Jezus' gehoorzaamheid aan de „Openbare Orde", zijn onderwerping aan het „bevoegde gezag". Daarom spreekt hij dan ook niet tegen Herodes, die geen „officieele bevoegdheid" meer had in Jeruzalem 1 Het bekende schoone woord „Mijn Koninkrijk is niet van deze wereld" bedoelt, volgens Bossuet, de autoriteiten gerust te stellen omtrent zijn bedoelingen, hun te verzekeren, dat hij hun concurrent niet is. ¹) En ten slotte bestraft Jezus zijn volger Petrus, als deze des overpriesters dienstknecht een oor afhouwt, niet om het principieel-onchristelijke van die daad, maar omdat Petrus zich vergrijpt aan de... Openbare Ordel

De zeer duidelijke en zeer ondubbelzinnige woorden, waarin

¹j Op dezelfde wijze speelde Napoleon de tekst later uit tegen de weerspannige Roomsche geestelijkheid te Breda.

214