Uit het leven van een denkende vrouw

ze óf kracht en energie hebben opgeteerd in aanhoudende, afmattende strijd, of eerst van elkaar vervreemd en tenslotte toch uiteengegaan. En Terp...? Hem kon ze, nog minder dan Harry, als echtgenoot en vader zien, hij kon alleen een vriend en een minnaar wezen...

Tien minuten voor twaalf... en nog steeds was het stil. Had ze nu nog maar bezeten die veerkracht van de vroegere jaren, dat vermogen om elke vrije vijf minuten uit roezigheid en beslommering tot haar diepste denken in te keren, dat nog heerlijker vermogen om in andere vrije ogenblikken zich gans-en-al van alles, ook van zichzelve, af te sluiten, en te rusten, zó intens, dat het slaap, dat het verdoving scheen, een bad van niet-zijn, wonderbaarlijk sterkend en verfrissend, waaruit ze placht te ontwaken, vol jonge kracht, als bij toverslag van een oude rimpelige huid ontdaan. Als meisje had ze het zo goed gekund, en ook in later jaren -, schoon 't wel telkens langer duurde eer dat het prangen verslapte, het roezig woelen in haar hoofd bekoelde -, nu niet meer. Nu kon ze een halfuur, een uur zo zitten, afgezonderd en stil, zonder de benauwde druk ook maar één seconde kwijt te raken, zonder te kunnen ingaan tot die volkomen rust van de geest, als tot een geneeskrachtig bad. Altijd door bleef ze bezig, woelden in haar hoofd gedachten, problemen, formules, duistere plekken, verwarde knopen die ze in haar eigen beschouwingen nog verhelderen en ontwarren moest, dooreen, met het vele dat ze las, dat haar aangreep en vasthield krachtens een ontvankelijkheid, die door de jaren niet afnam maar gestadig zwol-woelden dooreen met zorgen voor Fransjes repetitiewerk, voor Jaapjes gezondheid, voor Harry's sokken, met wat-vandaag-eten en hóe-met-de-was, alles te zamen tot een ondraaglijke, een afmattende warboel, waaruit zelfs de nacht geen ontkomen bracht! Want vaak werd ze vermoeider wakker dan ze was ingeslapen, met dompe zenuwkramp aan de polsen, in de benen, als had ze zoveel uren gelopen, als in werkelijkheid uren gelegen. De gedachte dat haar geen tijd werd gegund, dat haar levensduur ontoereikend zou blijken, voor alles wat ze zich voorgesteld en voorgenomen had, voor het bereiken van die verre verschieten van haar eigen geest, joeg haar altijd door op, zodat ze

45