Hedendaags fetisjisme

zuiver en belachelijk wordt gevoeld, druist immers, gelijk gezegd, volstrekt niet in tegen analogie en etymologie of tegen de logica, maar eenvoudig tegen een bizar en grillig taalgebruik, dat men in een vreemde taal nooit tot in finesses kennen kan. Ik voor mij zal dus altijd liever een Franse dan een Hollandse vertaling van een Russisch boek lezen, ofschoon ik ervan overtuigd ben, dat ze wel even slecht zal zijn, maar in het Frans merk ik dat niet. Of zou iemand zich soms willen inbeelden, dat hij een fout, overeenkomstig aan ‘Michel Angelo was een onverbeterlijk genie’ of ‘Geachte toeluisteraars’, terwijl men wel mag zeggen dat Michel Angelo’s werk onverbeterlijk was, en dat de mensen toeluisterden, — in een vreemde taal zou kunnen signaleren? Dan moet men de annotaties bij schooluitgaven in vreemde talen maar eens met een kritisch oog bekijken! Niemand kent een vreemde taal zodanig, dat het wezenlijk kennen heten mag, weinigen kennen zo hun eigen taal. En juist dat niet kennen maakt, met het prestige van het uitheemse, de bekoring van het lezen in vreemde talen uit.

Ook de zogeheten Taalmuziek, gelijk reeds terloops werd gezegd, dat wclluidendheidsgehalte, dat op zich zelf niets beduidt, dat in eigen taal alleen tot een impressie van schoonheid schijnt mede te werken, wanneer het werk door andere kwaliteiten vermag te ontroeren of aan te grijpen, en dat in banale verzen of lelijk proza, hoewel vaak in dezelfde mate aanwezig, niet genoten wordt en zelfs niet opgemerkt, — denk maar aan langes, erretjes en melluk — oefent in een vreemde taal, door hetzelfde gebrek aan onderscheidingsvermogen, een overmatige bekoring uit. Zijn er dan verder, behalve de geneugten van het snobisme en de illusies der kortzichtigheid, andere elementen in de ‘oorspronkelijke taal’, die de Hollandse lezer iets zouden kunnen geven, dat een vertaling hem niet geven kan? Waar zou het eigenlijk vandaan moeten komen? Gelijk gezegd, ons begrijpen blijft altijd gebrekkig, in eigen taal alreeds en hoezeer dan in een vreemde. Doch dit geldt voor de lezer gemeenlijk in nog groter mate dan voor de vertaler. Het is dan ook mijn vaste overtuiging, dat reeds een middelmatig goede vertaling het overgrote deel der ‘ontwikkelden’ meer profijt verschaft dan het lezen in de ‘oorspronkelijke taal’. En deze overtuiging

² 1 7