De Soete Bazinne

grond. Toen stond hij voor de Schout, zijn houding was een vraag om te mogen vertrekken.

„Dokter Todelche,” zei de Schout mild, „ik heb dat nimmer uit die hoek bezien."

„Ik kan dat begrijpen, mijnheer de Schout. Vergeef mij mijn opwinding, maar het wordt mode om Shylock te laten optreden als een joodse lening moet worden terugbetaald. Als die lening wordt verstrekt, is er geen Shylock, in geen velden of wegen.”

„Een bitter woord, dokter Todelche, maar inzake Simon de Bye moet ik nogmaals uw welwillende hulp inroepen. Bovendien heeft men mij verteld, dat Genendel Kossmann zestigduizend thaler zal verliezen als het tot een faillissement komt. En is een wraak zoveel waard?”

„Een wraak is soms niet geprijsd, mijnheer de Schout.”

„En een mildheid, dokter Chajim Todelche?”

„Dat hangt af van de overheid, mijnheer de Schout.”

„Ook de mildheid is dikwijls niet geprijsd, dokter. De mildheid van Amsterdam kost de joden slechts een gebed voor het welzijn van overheid en stad... een gebed, dat u iedere sabbat uitspreekt in uw synagogen.”

De dokter tuurde naar het wapen van Amsterdam boven de stoelleuning van de Schout, dat voor hem zichtbaar was geworden toen hij was opgestaan. En zei:

«Dit gebed zal niet ijdel klinken, mijnheer de Schout, wij willen God niet bedriegen, ik zal nogmaals met Genendel Kossmann spreken.”

De Schout kwam op de dokter toe, reikte hem de hand. Vreemd, voor het eerst in zijn leven drukte hij de hand van een jood. En die hand was hard en warm en menselijk. En Chajim Todelche’s ogen brandden, want de mildheid van deze overheid was waarachtig en zeker.

Toen de dokter vertrokken was, glimlachte de Schout om zichzelf. Het gesprek had zich anders ontwikkeld dan hij zich had voorgenomen. Hij was er niet toe gekomen om over die lening te spreken. Maar goed, die zaak moest soepel en vriendschappelijk worden aangepakt, want de joden konden ook buiten de Unie die lening wel afsluiten. En dan, twee miljoen thaler telt men niet op stel en sprong uit, dat duurt nog wel even. Maar, Reinier Vinck, er is u hulp beloofd, daarom zullen we die dokter volgende week weer ontbieden. Stap voor stap, dat is het beste met deze vreemdelingen.

Vermoeid door avonden overwerk zat Siebe Montanus in zijn kamer

159