De Soete Bazinne

„Manasse Gompertz,” zei de dokter opgeruimd, „de Schout wilde mijn gezicht zien in mijn kwaliteit van dokter. Daarvoor zal de Schout betalen.”

„Ah,” riep Manasse. „Ah, zie de grootheid van het Opperwezen. Met één vingerwijzing neemt hij de bedreiging weg van zijn geliefde qehiloh Amsterdam. In één seconde maakt hij de Schout ziek, in één ogenblik verlamt hij de kennis van de goishe kwakzalvers, opdat een Bar Jisroël hem genezen zal. Ah... God is groot!”

Hij rees op, keek triomfantelijk naar de gevel van het Prinsenhof, keerde zich naar de poort en wandelde er statig door.

„Chajim Todelche, dit is een hoogtijdag, een nieuwe jomtaub. En op zo’n dag zal ik je de kowed aandoen en wij zullen aanzitten aan je tafel. Loop vlug naar huis en bevrijdt Reize uit haar weduwenstaat... en zeg haar, dat ik van gestoofde snoek houd, dat ik heel veel van gestoofde snoek houd.”

Fel liet hij zijn krukstok op de keien tikken, keek niet op of om, terwijl hij heel langzaam naar Chajims huis wandelde om de dokter voldoende tijd te geven zijn komst te melden. En Chajim Todelche spoedde zich naar huis, glimlachte om zijn kleine leugen, die alle zorgen van Manasse had weggenomen... Manasse Gompertz, een Oudste van Israël, een baasspelér en bemoeial, meer gezien en meer gevreesd dan de hooggeleerde Raw, wegens zijn ongecompliceerde menselijkheid in de dagelijkse dingen des levens.

De volgende namiddag begaf Chajim Todelche zich opnieuw naar het Prinsenhof. Hij deed het omzichtig en langs een omweg, zodat het niet weer zou uitlekken.

De Schout liet hem niet wachten. Onmiddellijk werd hij toegelaten. De Schout had plaats genomen achter zijn zware balpoottafel en knikte hem vriendelijk toe, onderbrak ’t nerveuze wrijven van zijn altijd koude handen en wees met een kort gebaar een stoel aan. Chajim Todelche nam eerbiedig zijn hoed af en legde deze op zijn knieën, de Schout hield de zijne op, naar de gewoonte des lands. Met een tersluiks gebaar voelde de dokter of het kapje op zijn achterhoofd goed zat en wreef zich over het voorhoofd en langs wangen en baard. De Schout bemerkte zijn nervositeit en zei daarom:

„Er is niets gebeurd waarover u of de uwen zich zorgen behoeven te maken, dokter Todelche.”

De dokter knikte opgelucht. Ondanks zijn luchthartigheid tegenover

155