Isaäc de Fuentes

Zijn vinger waarmede hij de plek aanwijst, beeft.

‘Ik neem nu oprecht aan dat U het boekje bij U droeg omdat U het niemand tonen wilde en nog niet weet hoe het verdwijnen moet.’

Geert wil onderbreken, Susanne vervolgt onverstoorbaar: ‘Want het moet verdwijnen. Voor drie mensen. Voor haar man Eli, voor de man waarvoor Theresia de Fuentes haar losgeld betaalde. Voor moeder.’

‘Voor nog één moet het verdwijnen, juffer, voor nog één, die misschien het meest getroffen zou zijn. Een die ik dit bespare wil.’ ‘Ik weet het. Jannetje Batclaan, haar tante.’

Susanne neemt hem scherp op.

‘Dat blijft dus voor altijd tussen ons. Tussen een man die een dierbare vrouw iets vreselijks wil besparen en een vrouw, die haar moeder beschermt. En de schande van haar familie dragen zal.’

Geert knikt wat moedeloos.

‘Zo zal het zijn. Het bcekie zal verdwijnen.’

Susanne reikt hem de hand. Geert aarzelt een moment, dan pakt zijn zware, brede werkhand de slanke, elegante van Susanne. ‘Voor dit, mijnheer, zal ik het mijne terug doen. Ik zal het mogelijk maken dat Eli de Fuentes gered wordt. Terwille van zijn vrouw zaliger, van Jannetje Batelaan, die het zo verwacht van U, haar beschermer. En ook om de nagedachtenis van Isaiic de Fuentes, die ons huis geholpen heeft.’

Hun handen laten elkaar los. Snel draait Susanne zich om naar het raam, op haar lippen bijtend, de vuisten tegen de slapen drukkend.

En Geert van der Toorn verliet het kantoor, zonder verder nog een woord of groet. Vergat jas en hoed en was, eerst bij de Maas, weer de oude, sterke Geert.

Die avond, bij het licht van de kristallen kaarsenluchter schreef Susanne haar brief aan de bankier in Marseille. Zij vertelde hem wat er sinds haar aankomst was gebeurd, haar beslissing om zich uit de socialistenbeweging terug te trekken. Zij verzweeg niets, noch de geschiedenis van Jozef, noch het bezoek en de belofte aan Geert van der Toorn. De oude geldman begreep, ook hetgeen zij niet geschreven had.

Hij antwoordde op zijn manier. Hij zond onmiddellijk zijn secre-

314