Isaäc de Fuentes

negentig jaren. Want ik heb gezwegen en verslikt. Ik weet het zelf haast niet meer. Allenig weet ik dat U goed voor me was, zoas U goed was voor meheer Izak en de kinderen. En nou was U weer goed, om te komme afscheid neme van een eenzame Joodse man. Ik zal strakkies voor je bidden, ik zal God vrage, je te zegene en te bescherme. Omderwille van al het goeds dat je heb gedaan.’

Hij zwijgt even, vervolgt:

‘Ga nou. Ik zal je niet weer lastig valle. Ga nou in de zon, in de frisse lucht, in het leve. Vaarwel, me kind, gezegend is je naam.’ Bennie sloot de ogen, ademde langzaam, haast onhoorbaar. Jannetje streek hem zacht met de hand over het spierwitte haar. En zij kuste hem op het voorhoofd. Even trilde zijn witte baard toen hij fluisterde:

‘Memme, moedertje.’

Als dronken liep Jannetje naar huis, geheel afwezig uit het heden en levend met de omgekomen kinderen van Bennie Alter. Totdat een diender haar ruw aan de arm trok, want zij zag het rijtuig niet waaronder zij haast gekomen was. Toen schrikte Jannetje in haar wereld terug, stamelde verlegen een dankwoord en verlangde naar Bas, haar jonge zoon.

1858. December van dat jaar is ten einde. Deze oudejaarsavond zullen Treesje en Eli hun vrienden ontvangen. Het zijn meest jonge mensen, die zij in de loop van het jaar hebben leren kennen. Want de oudere generatie komt zelden. Tante Jannetje gaat bijna uitsluitend op in haar taak om de nog thuis zijnde kinderen van Martha de Niet op te voeden en te leiden en steeds meer bindt zij zich aan haar zoon Bas. Bas, die naar het evenbeeld van zijn vader opgroeit, slank, knap en ernstig. Bas, die alle liefde die eens voor Eli en Isaac de Fuentes was nu van zijn moeder ontvangt. Mevrouw Davidson gaat niet meer uit. Zij leeft teruggetrokken en degenen die haar willen zien moeten bij haar komen. Eli zit in zijn werkkamer. De oude kamer van tante Jannetje, die hij na het vertrek van Geesje Vlielander heeft doen ontruimen en voor zichzelve laten inrichten. Treesje is beneden in de keuken om de dienst voor de avond te regelen en het porselein en tafelzilver uit te reiken. Eli staart in het licht van de petroleumlamp, die op zijn werktafel staat. Gedachten schieten door zijn vermoeide hoofd. Dit jaar van uiterlijke glorie was geen goed

262