Isaäc de Fuentes

brengen in stede dat ik hem ontbood en wij kwamen tot een accoord. Voedsel uit de verborgen voorraden zou ons worden verstrekt en onderdak verleend, zonder dat wij de woningen zouden behoeven aan te tasten. Ik heb van mijn kant hun leven gewaarborgd, hun huizen en hun sjoel. Lachowitzky was erbij toen wij dat overeenkwamen en zijn handslag was voor mij een herverzekering. Jacob, een tragedie begint met een kleinigheid. Een van de mannen werd dronken, hoe, dat weet ik nu nog niet, maar ik vermoed dat een der vrouwen in haar verlangen om toch maar zo goed mogehjk haar best te doen voor het behoud van het dorp, hem wodka gegeven had om zijn verkleumde lijf te verwarmen. En dronken soldaten, Jacob, dat is volk uit een andere wereld. Hij vergreep zich aan een passerend meisje en in stede mij te berichten, opdat ik kon straffen, zweeg men, verstarde en haatte. Die nacht kwam het over ons door die Rus Lachowitzky. Waar hij ze vandaan gehaald heeft, weet hij alleen, maar hij bracht Kozakken. Door hen-werden de posten langs de achterwegen beslopen en onthalsd; door hem werden de Kozakken in de huizen gebracht waar de doodvermoeide mannen sliepen en nimmermeer wakker werden. Een en twintig mannen, vaders, zonen, een en twintig, Jacob. Toen kwam het nachtelijk gevecht, maar de Kozakken verdwenen zoals ze gekomen waren; zij wensten geen open strijd, alleen een afmattende overval. Toen het licht geworden was, legden wij de doden op een rij in de sneeuw, want de grond was te hard om een graf te delven. Die aanbkk, Jacob, vergeet ik nimmer en zij was de oorzaak dat mijn mannen uit de band sprongen en ik de orde niet kon handhaven. Zij joegen het volk uit hun huizen, de koude, barre sneeuw-woestijn in, zij roofden het voedsel en toen ging de brand in het dorp. Als een razende ging ik door de plaats, trapte, sloeg mijn soldaten, maar wanneer ik enigen tot rede had gebracht, dan ging terzelfder tijd op een ander punt het strafgericht ongestoord verder. Ik heb daar gezien hoe klein de ruimte is tussen gehoorzaamheid en bandeloosheid. Maar het ergste komt nog, Jacob. Langzaam nadert de furie het centrum van het dorp; het gemeentehuis en de sjoel. Ik ben erheen gerend om hier het onheil te stuiten. Op het plein heb ik enige goedwillenden verzameld om de troep weer bij elkaar te krijgen, want wij moesten toch verder trekken en het verliezen van het verband met het leger betekende een zekere dood of een nooit eindigende krijgs-

143