Isaäc de Fuentes

rederij worden toegewezen, vrachten, welke zij in de Franse havens zullen afhalen met hun voor Zuid-Amerika bestemde schepen.

Piet twijfelt aan Isaiics capaciteiten en het is voor hem altijd een wonder, dat deze man het toch in orde brengt. Bij iedere brief treffen hem de zachtspottende toon, de opmerkingen en de anecdotische verhalen over de cliënten. En haast verborgen tussen de regels zijn de opdrachten, die jaren werk geven. Bij het lezen staart Van Sliedrecht soms voor zich uit, woelt door zijn haren en voelt zich een ploegbaas. Maar zijn sportieve aard overwint altijd en hij heeft volle waardering voor deze man, die, flanerend met zijn wandelstok, de relaties vindt en bewerkt en orders krijgt. Daarom zijn de retourbrieven eerlijk gemeend, soms ruw en fors, en met nieuwe ideeën. Isaac vindt in Frankrijk een stemming, waaraan hij in het rustige Holland is ontgroeid. Hij is de tamelijk onrustige Franse atmosfeer ontwend; het land is niet tevreden met zijn koning en de zich ontwikkelende sociale gedachten brengen onrust onder dc arbeidersklasse. Isaac bemerkt uit talrijke gesprekken, dat de reactie der koningen ten einde gaat en een nieuwe revolutionnaire golf zich over Europa zal gaan uitstorten. Niet een revolutie van de kleine burgers, want deze is tot staan gebracht, maar een van de arbeiders, die met nog leger handen staan dan weleer. De zich ontwikkelende machine drijft hen op een hoop om slechts hun lichamelijke krachten langzaam te verbruiken. Zij vernietigt het natuurlijke schoonheidsgevoel en betaalt slechts schamel voor de geüsurpeerde lichaamskracht. Ook dit deelt de Fuentes aan zijn compagnon mede en hij uit zijn verwachting, dat de emigratie uit Europa in de komende jaren zal stijgen en hiervoor schepen aanwezig dienen te zijn. Hij schrijft ook, dat een oorlog op komst is. Misschien eerst binnen vijf of acht jaar, doch komen zal hij zeker, deze afleidingsmanoeuvre, als de gebrekkige menselijke samenleving geen uitweg meer weet en nog steeds niet in staat is in het groot en inrernationaai te organiseren. Dit alles leest Piet uit Isaacs brieven en is het er mee eens. Het practische resultaat voor hem is alleen steeds meer schepen, die hij in de vaart brengt voor de afvoer van deze mensen.

Isaac vindt Susanne in Parijs. Het gebeurde reeds zeer spoedig, omdat haar opvoeding en de traditie haar de gewone weg nog

117