Isaäc de Fuentes

niet gevuld is met mooie woorden van moraal of eer en cultuuf, doch met eenvoudig leven.’ Hartstochtelijk zijn deze woorden over Lachowitzky’s lippen gekomen en hij heeft zich de ogen met een zakdoek afgewist.

‘U volhardt in Uw standpunt?’ vraagt Isaac.

‘Dat doe ik, gesterkt door de zegen van een oude vrouw, die stierf door een kolfslag van een Uwer cultuurdragers.’ De blik van de rabbijn is dreigend geworden.

‘Dan verzoek ik U te gaan,’ zegt Isaac koel.

‘Dat zal ik doen, vast in mijn overtuiging en naar de geest van een vermoorde rabbi, die om mij heen is.’

Lachowitzky maakt een korte buiging en keert zich naar de deur, die door een nerveuze, ontdane Jannet je wordt opengedaan. Stil en nadenkend staart Isaac naar de gesloten deur, dan gaat hij zwijgend bij de haard zitten. Anatole bekijkt hem tersluiks, argwanend, totdat Isaac hem langzaam toeknikt en zegt: ‘Misschien heeft hij gelijk na dertig jaar en had ik geen recht zo tegen hem op te treden.’

‘Wat is er gebeurd, Isaac, toen in Rusland?’

‘Veel, heel veel,’ mompelt de Fuentes voor zich heen. ‘Ik kan je dit nu niet vertellen, Anatole. Ik zal dat nooit kunnen vertellen alvorens ik vastgesteld heb wie gelijk had, hij of ik en wie van beiden toen als mens heeft gefaald.’

‘Dan zal ik niet aandringen.’

‘Ja, dat is beter. Het is vreemd, nu hij weg is, verlang ik er naar hem weer te zien, er wederom over te beginnen en hem tot toegeven te dwingen.’

Anatole kijkt hem lang aan en na enige trekken aan zijn sigaar zegt hij:

‘Pas op, de Fuentes, dat dit je leven niet gaat beheersen. Een mens op de knieën willen brengen, kan een obsessie worden.’ Isaac staart voor zich uit; de stemming is weg. Traag verloopt de avond tussen de beide vrienden. Ze drinken hun wijn en roken hun sigaren, bij tijden zwijgend, dan weer over dagelijkse dingen pratend. Beiden vinden het prettig als Anatole om tien uur heen gaat, zwijgend, met een korte handdruk tussen vrienden, die voor het eerst in hun leven niet openhartig zijn geweest.

Wederom slaat het Opperwezen het huis van Jacob Davidson.