De laatste Levano

is voldoende. Misschien krijg ik nu wat opslag, hoewel ik de laatste maanden niets heb geleerd.”

״Misschien meer dan je denkt, Sara.”

״Wat?”

Ze keek mij opeens doordringend aan. Even zag ik eenzelfde harde trek over haar gezicht flitsen als bij haar broer Menachem. Ik beantwoordde haar blik even door-dringend.

״Vrouw te zijn, Sara, je gevangenschap, je tocht naar Wenen en Eretz... dat in Ber-Sheba, waren avonturen voor een man.”

״Wij zijn kolonisten, meneer Levano. Misschien kan mijn kleindochter weer werkelijk vrouw zijn.”

Ik trok wat nerveus aan een nieuwe sigaar, blies krachtig de wolken naar het haardvuur, waarin ze war-reiend verdwenen. Een symbool.

״Ik zal je missen, Sara.”

״Dat weet ik, meneer Levano.”

״Ik heb nooit spijt gehad, deze leeftijd van vijfen-zestig jaren te hebben bereikt. Nu heb ik spijt.”

״Ergens is een slagboom, meneer Levano. Tweemaal was ik getrouwd. Ik bewaar twee herinneringen, waar-van de laatste, die aan Aaron, de dierbaarste is. Toen was eindelijk de zon in mijn leven opgegaan. Ik wil geen derde herinnering. Ook geen derde kind, dat misschien slechts kort een vader zou hebben. Een jongen en een meisje, ik heb mijn plicht voor Israël gedaan.”

״Ik moet opmerken, Sara, dat Israëli’s zeer verstan-delijk redeneren.”

״Sara van Colmar uit Maastricht sprak met u, meneer Levano, niet Sara de Israëlise. Ik begrijp uw teleurstel-ling, maar ik zou altijd twee jonge mannen zien. Al uw

265