De laatste Levano

uit menslievendheid. Doet er niet toe. Ze hielpen. Ze kwam van Wenen naar Frankrijk en van daar op zo’n ellendeboot naar de kust van Eretz. Met haar dochter het water in. Ze zwommen voor hun leven. Ze kusten de grond toen ze eindelijk het strand waren op gekro-pen. Die Sara! Die sierlijke, mooie Sara. Die dol was op pretjes, op mooie kleren. En niet al te actief. En bijna vier jaar lang was ze voortvarend geweest, vindingrijk met een ijzeren wil en een oerinstinct om haar dochter te redden. De Macht heeft vrouwen nodig om haar barend vermogen.”

Het laatste zei hij bitter en lachte onaangenaam en grimmig. Hij greep weer naar zijn sigaretten en weer frommelde hij het pakje haastig weg. Hij moest iets te doen hebben tijdens het spreken, daarom schoof ik hem een schaaltje amandelen toe. Terloops pakte hij er wat en begon te knabbelen.

״En verder, Menachem?”

״Verder? Palmach. Illegaal vechten. Toen legaal, we waren een staat geworden.”

״Ik heb Sara gevraagd over het verlies van haar vingers. Ze zei slechts: Ber-Sheba.”

Hij drentelde nu werkelijk opgewonden door de kamer en schudde zijn hoofd als een stier zijn kop. Weer frommelde hij nerveus in zijn zak. Ik zei:

״Rook toch, Menachem, als dat je rustig maakt. Ik wis de sporen wel uit.”

Hij nam een sigaret uit het pakje. Het vlammetje van de lucifer verlichtte even zijn harde gezicht en net als toen Alphonse de Villeneuve die helm opzette, zag ik ook nu weer een condottiere. Een soldatenkop, een ge-harde zwerver, die tot in hoge ouderdom geen rust meer

255