De laatste Levano

licht van de sabbatkaarsen schitterde in haar ogen, ter-wijl ze haar handen ineensloeg. Blijkbaar was ik een knappe oude Jood. Dat was aanleiding voor mij om in de spiegel te kijken en het viel me inderdaad mee. Wel reageerde ik onmiddellijk met:

״Dit is de grens, dochter van Zion. Mijn baard laat ik beslist niet staan en slaaplokken zullen zelfs voor jou te orthodox zijn.”

Sara, die zinnend voor zich keek, besefte dat het rond-wandelen van een groot bankier met peijes honderd jaar geleden nog wel ging, maar in deze tijd van nauwelijks onderdrukt antisemitisme meer kwaad dan goed zou doen. Daarom zei ze niets.

Sara’s joodse orthodoxie ging samen met lekker eten. Haar boterkoek was voortreffelijk en zou een twijfelaar in de richting van de vroomheid hebben geduwd. Voor haar soepen sloot ik even mijn ogen en sloeg verschillen-de waarschuwingen van de dokter in de wind. Haar ge-braden poulardes en roastbeef maakten van mij een laf-aard en mijn vlagen van vegetariërschap werden steeds zeldzamer. Eens deed Sara het verleden herleven met ge-vulde, gestoofde snoek. Ik het een flinke portie door Kees naar mevrouw De Villeneuve brengen. Toen ze ons bedankte door de telefoon, huilde ze, want alle ver-moorde joodse vriendinnetjes waren weer om haar heen geweest en ze had er niets van kunnen eten, des te meer haar man.

Daarna bracht Sara haar een bezoek en zoals de oer-Sara zich had beklaagd geen zoon te kunnen baren, zo klaagde mijn Sara blijkbaar, dat zij nog steeds geen koffie naar mijn smaak kon zetten. Martha heeft het haar geleerd, grondig, goed-hugenoots. En iedere dag ge-