De laatste Levano

mij en keek met dezelfde gespannen oplettendheid in de pan als nu in het graf.

Carolien deed niets dan huilen. Op een begraafplaats huilt een vrouw. Dat hoort bij de treurdagen des levens, zoals ze op een bruiloft een tikkeltje Jan Steens dronken mag zijn. Carolien, de burgeres, zal handhaven. De be-schuit met muisjes bij de boreling, de lange witte jurk bij de eerste communie, een verlovingstijd zonder enige concessie aan de erotische verlangens van de jongeling, trouwen in het wit met sluier en paard en rijtuig, op hun tijden de metalen bruiloften met ‘lang leve het bruids-paar’ in kaarsvet op de spiegels. En bij een graf... snikken.

En Jopie had rode, opgezwollen konen van het huilen en een lichte koorts vanwege de schrik om een dode en een open graf. Levenslustige, zinnelijke en kin-derlijk openhartige, geraffineerde Jopie staarde angstig van de rabbijn naar de doodbidders en dan naar de kist. Zag vol ontzetting het zakken in de diepe groeve, kromp wat ineen bij iedere plof van een schep aarde, maar bleef staren totdat het graf gevuld was.

Carolien moest haar op de arm tikken, toen de cere-monie ten einde was. Ik begreep haar wel. Zo jong en verlangend, iets daverend geweldigs van dit leven ver-wachtend, misschien nog eens via Miss Holland, Miss Universe, de hemel weet wat voor een rijke magnaat als echtgenoot en nu opeens oog in oog met een kist, die langzaam maar zeker heel diep in de aarde werd ver-stopt en waaruit geen ontsnappen mogelijk was. Had Jopie gedacht aan de mogelijkheid, dat men schijndood kon worden begraven en dan ontwaken, daar beneden ? Over het graf heen keek ze mij aan. Met grote angstige

233