De laatste Levano

bloedige striem van haar slapen tot de mondhoek. Daar had de zweep van de Teutoon haar geraakt.

״Channah... waarom ben je hier... Channah!”

״Gideon, wij waren man en vrouw, wij hadden drie kinderen. Al was ons huwelijk nooit innig gelukkig, er was toch iets, ondanks Joab Da Fonseca. Ik heb je gewaardeerd, Gideon, je was goed voor mij. Ik heb zelfs van je gehouden vele jaren na die jeugdliefde... ik heb je dat nooit bekend, je zou mij niet geloofd hebben, om-dat je zo verbitterd was. Mijn laatste woord was Gi-deon... eerst Els, toen Adam, toen Mordechai, maar mijn doodssnik was jij, Gideon. Ik vergeef je je vriendin Thea, zelfs het welgevormde volksmeisje, dat tracht een oude man te overrompelen om zijn geld. Dat betekent allemaal niets, Gideon. Maar mijn plaats in je herinne-ring moet heilig zijn... Channah Lissauer, onder de choepah met Gideon Levano, ondanks dat onze wetten een tweede huwelijk niet verbieden, integendeel.

Was ik thuis gestorven, Gideon, op mijn bed in onze weelderige woning, dan zou zo’n tweede huwelijk wat anders zijn dan na mijn martelgang door deze hel. Gideon, je gelooft in het Niets, je gelooft niet meer aan God, niet meer aan leerstellingen en ceremoniën. Maar geloof dan nog in één begrip, de ziel.

Steun onze neshomoh met je gedachtenis aan ons. Help Els en Adam en Mordechai... en mij. Snij niet alle banden door Gideon, gedenk onzer en laat mijn plaats aan jouw zijde onbezet. Nacht Gideon, nacht. Gedenk mijner...

Ik opende de ogen. Keek neer. Het koffiekopje was niet gevuld. Ik keek naast mij, aan mijn rechterhand stond geen stoel. Mijn blik dwaalde door de kamer, ik

226