De laatste Levano

bieden. Bovendien ben ik aan deze Piet gehecht geraakt. Vaarwel mevrouw, vaarwel meneer, vaarwel lieve kin-deren. Vaarwel lieve, jaloerse meisjes.”

Dat was tegen het keukenmeisje en de kinderjuffrouw, die hij minzaam toewuifde. Snel stapte hij in en zijn ‘Rije’ tegen de chauffeur klonk niets Spaans en niet bis-schoppelijk.

Zwarte Piet is deugdzaam en taai gebleken. Zij is met Baruch getrouwd en heeft van hem een gedegen echt-genoot gemaakt. Via Spanje zijn ze in 1940 gevlucht naar Amerika. Daar leeft St. Nicolaas Baruch Lissauer, wel-varend en gezegend met deze vrouw en drie kinderen, twee zoons en een dochter. Het heeft wel lang geduurd, voordat de familie Lissauer het kamermeisje als lid der familie aanvaardde, volkomen ten onrechte. Mijn Chan-nah hebben ze een halfjaar lang niet bekeken.

Dertig jaren en toen besefte ik mijn geluk niet, omdat men dat altijd te laat en eenzaam beseffen moet. Ik staarde in de vlammen. Zag de natte wangen van Chan-nah, zag de knuistjes van Elsje in de lucht, zag mijn rustige Adam, mijn handige Mordechai. Voorbij. Er is geen Kaddish voor Gideon Levano.

Mijn huispersoneel vierde ergens feest op deze St. Nico-laasavond van 1959. Boven sliep een zwakzinnige. Rond mijn huis gierde de wind. Alleen in mijn zitkamer brand-den schemerlampen, de rest van mijn museum was donker, een mensenloze sfeer. Ik liep naar de keuken om thee te zetten, ik rilde even. Er was onheil om mij heen. Terwijl ik op een keukenstoel zat, in afwachting tot het theewater zou koken, overdacht ik hetgeen vandaag was gebeurd.

200