De laatste Levano

roerloos. Dat was zijn redding. Als hij was blijven vech-ten, had ik hem doodgeslagen met een steen, zoals in bijbelse tijden. Maar weerloos slachten kon ik hem niet. Ik stond op, pakte de andere fiets en reed weg. Toen ik omkeek, lag de een nog op de weg en mijn man zat voorover gebogen, het hoofd in de handen en braakte...

Ik wandelde langzaam door mijn tuin naar huis. Hier liep ik nu, vijfenzestig jaren oud, jaren geleden bijna een doodslager geworden. Ik dacht aan het boek ‘De Muur’, ook aan de film. Ik zag weer de beelden van het brandende Warschau. De oude Jood in zijn tallith, op en neer dren-telend in de kamer waar de vlammen steeds feller op-laaiden. Deze duldende oude man, die sheimauth zegde voor zich zelf. Ik zag ook weer de felle, taaie, donkere, uitgehongerde jonge Joden en Jodinnen, met stenguns en geweer, springend van verdieping tot verdieping, vechtend zoals zij gedaan hadden tegen de Romeinen, even vergeefs als toen.

Op de stoep van mijn huis keek ik om en hoorde ge-rucht. Ik zag een politiepatrouille voorbij fietsen. Eigen-lijk zag ik alleen petten voorbijschuiven. Ik glimlachte er om. Vijandige of bevriende petten bepalen dood of leven. Zij kwamen even terug. Beschenen mij met hun grote zaklantarens.

״Goedenavond mijnheer Levano. Alles oké?”

״Alles wel, mijne heren, even een luchtje scheppen.”

״Nacht meneer Levano.”

״Nacht mijne heren.”

Vriendelijke petten waken weer over de Jood Gideon Levano.

Ik had Alphonse de Villeneuve getelefoneerd, dat ik bij

172