De laatste Levano

״Hier is jullie geld terug,” fluisterde hij. ״Ik wil geen geld voor niks. Je moet me begrijpen. Ik ben kost-winner. Ik kan ze niet laten verrekken. Als ik jonger was en alleen...” Hij onderbrak zijn fluistering. Wij hoorden gerucht op de weg.

Zwijgend gaven wij hem een hand. Toen gingen wij het veld in. Wij liepen enige uren, stapten soms tot onze knieën in een sloot. Liepen dan langs de waterkant, tot wij een dam vonden. Moe en koud gingen wij zitten tegen een hek, rug aan rug om warm te blijven, lot de ochtendschemering aanbrak en wij konden zien waar wij beland waren. Het was vlak bij de weg.

Toen gebeurde het. In de verte kwamen twee mannen in uniform aangefietst. Wij zagen de lefpetten, de zwarte uniformen, de laarzen, de wolfsangels. N.S.B.ers. Zij zagen ons, en spurtten naar ons toe.

״Het is afgelopen,” zei Katz en stapte op de weg, zette zijn koffertje neer, alsof hij op de bus ging staan wachten.

״Niets is afgelopen,” antwoordde ik ״en als dit het einde moet zijn, dan als een man en niet als een hond.”

״Goed dan.” Katz was niet laf.

Ik zette nu ook mijn koffertje naast me neer. Toen waren ze bij ons en stapten af. Hijgden.

״Zo vuile rotjoden. Nou hebben we jullie!” riep de grootste.

״En waar hebben jullie gezeten, stinkerds, zeg op, die vent halen we ook,” snauwde de andere.

Toen kwam het moment, waarop ik voor het eerst van mijn leven de allergrootste waardering voor groot-moeder Judith voelde. Zij had mij leren vechten. Op een middag was ik als jongetje huilende thuis gekomen met een bloedneus en een blauw oog.

169