Banvloek

En als de Jood antwoordde: ‘Ja heer, dit is de zeer goede weg’, wist Mocatta dat in dit stadje geen Inquisitie te vrezen was en dat er geen roofridder in de buurt huisde. Want ondanks het strenge centrale regime van de Habs-burgs verviel soms een verarmde en ontmachte ridder tot de roofzucht van zijn voorouders. Was er wel gevaar dan zei de joodse man: ‘ Waih geschrie’n! U bent helemaal fout. U moet terugrijden en een andere weg vragen.’

‘Sholoum Aleichem.’ Jehoshua Mocatta had begrepen dat Nehemia bar Simeonzijn onzichtbare macht in dienst gesteld had van de Marranos. Een Ashkenase had de nood begrepen en effende het pad. Van dorp tot stad tot dorp ging zijn wens en men gehoorzaamde of was bereidwillig, al naargelang de wissels op hen, die Nehemia bar Simeon in zijn geldkist bewaarde.

Toen het laatste deel van de reis begonnen was, zei Jehoshua Mocatta: ‘Gabriël, het is een goede daad geweest van Nehemia, maar hoogst gevaarlijk. Wat zullen de knechten en de huursoldaten wel gedacht hebben? Waarom juist steeds een Jood naar voren stapte om te bedelen en iets te fluisteren. Op deze manier hebben wij een verdenking op ons geladen.’

‘Dat is niet gebeurd, senhor Mocatta. Ik heb zo’n beetje gehoord wat zij onder elkaar vertelden. Zij zijn van mening dat het een joodse eigenschap is om mijlen ver te ruiken dat er geld onderweg is. De hetze van de clerus werkt.’

‘Jammer. Het was dus tevens geen goede daad,’ zei Mocatta nadenkend.

‘Wat is wel goed, wat is niet goed hier in dit keizerrijk? Had ik maar met Columbus mee kunnen gaan naar iets nieuws,’ antwoordde Gabriël Baëna somber.