Banvloek

ven koesteren totdat zij weer een “Judengass” gaan plunderen?’

‘Misschien vinden ze het niet,’ zei Riwke koppig.

‘Goed, goed, ze vinden het niet. Maar wij ook niet meer. Opgejaagd, zwervend, komen wij er nooit meer om het geld op te graven. En misschien over honderd, tweehonderd jaar gaat een goi afbreken en een nieuw huis bouwen en vindt mijn mezomme. Neemt het vanzelfsprekend, zegt niet eens ‘gebenschte Jood ...’ oser. Nee, als God iemand wat wil laten bezitten, geeft Hij hem dit om hem ervan te laten genieten en niet om hem te treiteren.’

‘Ik ben bang,’ fluisterde Riwke.

‘Voor wie?’ stoof hij op.

‘Voor God. Misschien gaf Hij je al die mezomme om te verdelen onder de arme beroofde schlemielen,’ zei ze eenvoudig.

‘Schenk ik niet genoeg weg?!’ Hij stampvoette.

‘Ik weet het niet. Misschien moet je alles geven en medelijden hebben met allemaal,’ zei Riwke treurig.

Hij begon op en neer te drentelen. Schudde driftig het hoofd, sloeg zijn rechtervuist voortdurend in zijn linker-handpalm, riep boos maar beheerst:

‘Neen, neen, we hebben genoeg geleden. Wij Joden willen alsmaar lijden. De hele thora: één li jdensweg. Geen hoofdstuk, geen vers met vreugde. Bloed en tranen en geboden. Geen zon, geen lach, geen blijheid. Neen, neen!’

‘Nah, senhor Loys de Negro, kalmeer,’ zei Genendel geïrriteerd. ‘Misschien ja word je de eerste profeet van de Vreugde. Misschien schrijven de Rabboniem nog eens een Zesde Boek ... de Megilla Jehoeda bar Gershom, de Blije Levensgenieter. Misschien ja.’

‘Omein,’riep hij.

243