Vorst van de ballingschap

Hij staat op, geeft achteloos een hand, zijn rijzige gestalte is wat treurig gebogen.

In diepe gedachten schoof Abraham Lezer die avond de grendels voor zijn huisdeur.

Die zomer werd dr. Benaja Stibbe ontslagen uit de gevangenis. Hij is geheel vergrijsd, diepe rimpels hebben het gezicht gemarkeerd, zijn ogen zijn slecht geworden en daarom draagt hij een ijzeren bril met kleine ovale glazen. Ook zijn gezondheid heeft geleden, soms ademt hij met rochelend geluid of hijgt. Terug in Amsterdam vindt hij zijn woning vervallen, de wisselende huurders hebben geen zorgen gehad voor zijn eigendom en zijn zaakwaarnemer is reeds jaren dood. Zijn bankiers hebben zijn vermogen goed beheerd, huren en renten zijn regelmatig geïncasseerd en belegd, de rente op rente hebben zijn vermogen, dat niet werd verbeurdverklaard, belangrijk vergroot. Hij leeft nu als een studieman, nog durft hij niet een dokterspraktijk op te bouwen, want men laat zich zomaar niet behandelen door een gevangenisboef. Slechts de armen beginnen te komen, want hij berekent hun niets, heeft uiterste zorg voor hen en betaalt zelfs nog de apotheker. En dan ... hij geneest, ook zeer ernstige gevallen, en hij komt als men hem roept... bij dag en nacht.

Als hij de synagoge binnenkomt is er veel nieuwsgierigheid, maar niemand begroet hem of drukt hem de hand na sabbat of hoogtijdagen. Het deert hem niet, met groeiende vroomheid zoekt hij God.

Het nieuws van de vervroegde vrijlating wegens goed gedrag en de recensie over zijn huidig leven kwamen ook naar Rotterdam. Als op een avond Mirjam en Manuel bij de haard zitten zegt hij: „Hij is vrijgelaten, Mirjam, die stekende dwerg. Ik zou toch wel eens willen weten, waarom hij ons heeft overvallen. Dat is allemaal tijdens het proces niet geklaard. Trouwens, dat hele proces was een vreemde geschiedenis, om zijn bekentenis zijn alle feiten en vondsten handig gegroepeerd,

267