Vorst van de ballingschap

Rotterdam. Met zijn gedachten voortdurend bij Thora en Talmoed, waarin hij vele avonden studeert te zamen met andere mannen en de rabbijn; grote gesprekken voerend met het Opperwezen over alles in zijn leven en zijn kring. In zijn hart onverschillig voor zijn handel en het koopmanschap in het algemeen, maar verbeten zijn plicht doende voor vrouw en kinderen.

Lea beheert haar winkel en huishouding. Druk en bedillerig, gedienstig voor de klanten en ondertussen goedmoedige oorvijgen uitdelend aan de kinderen, die door de winkel hollen en zich huilend komen beklagen, ’s Avonds zakt zij moe in haar stoel en blaast met een diepe zucht tegen het speelse blonde haarkrulletje dat op haar voorhoofd kriebelt, om dan weer op te springen om koffie te schenken voor David, die melancholiek, vererend en verlangend naar haar kijkt.

Mordechai Speyer is nu een jonge rabbijn in deze gemeente. Zesentwintig jaar, zijn gezicht omlijst door een dunne verzorgde baard, de huid als blank ivoor; de ogen, jong en ernstig, kijken door iemand heen in een andere wereld, want Mordechai is zeer vergeestelijkt. Als hij door de Buurt gaat, komen de vrouwen en meisjes aan de vensters en de deuren, geroepen door onzichtbare plaaggeesten en kijken zondig en verlangend naar de rijzige slanke gestalte in de uitstekend gemaakte kleding en met de modieuze hoge hoed. Mordechai leeft volgens vaste grondslagen en één ervan is, dat hij geen rabbijn wil zijn in vettige kaftan en met ronde, Poolse hoed, met opzichtige slaaplokken en onverzorgde baard. Hij zal God en de mensen dienen, verzorgd en schoon en aantrekkelijk. Zo zal hij het jodendom verhogen in de ogen van de christenwereld.

Susanne Speyer. Een rijpe vrouw, die sinds enkele jaren is getrouwd met een grootkoopman uit Amsterdam. Zij heeft reeds twee kinderen en het geluk is voor haar bijna niet te omvatten. Daarom is zij wat te onderdanig en te lief voor haar man, die veel van haar houdt, maar volgens mannenaard misbruik maakt van haar volgzaamheid en zich laat verwennen.

259