Vorst van de ballingschap

naar het werk van een agent of een speurder, die soms iemand zoeken tussen de hoop ellende. Mijnheer de commissaris is wel eens tussenbeide gekomen of is zijn jonge opvolger gaan opzoeken, als het delict al zo lang geleden was of de dader een wrak.

Als de sabbat begint is iedereen geholpen. De meesten zijn tevreden, sommigen mopperen en het is wel eens gebeurd dat Abraham Lezer eigenhandig een man bij de kraag pakte en buiten de deur zette. Want al zit hij daar als een milde patriarch, hij laat niet met zich spotten of zich bedriegen; en sterk is hij nog als een jonge kerel.

Daarna gaat hij naar boven om zich te kleden voor de kerkgang, voor de sabbat.

Boven wacht Jettie van Bienen hem in een kraakhelder huis, dat vol is van kostbaar antiek, de mooiste stukken uit zijn voorraden.

Jettie is zeer knap, nu in haar vijfentwintigste jaar. Het hongerig armoedige is geheel verdwenen. Zij is slank en elegant, haar kleding stijlvol en zij draagt weinig sieraden. Na Josina’s dood is zij gebleven en het huis gaan besturen, na een korte, vinnige strijd met Mirjam Belmonte en ... de keukenmeid. Het is goed geweest, want Abraham was een klein jaar geheel van streek, na de dood van Jonas van Gogh in zijn winkel, zelfs ernstig zenuwziek. Jettie heeft zich ontwikkeld tot een gedistingeerde vrouw, die een huishouding weet te leiden en gasten te ontvangen; en haar kennis was slechts gebaseerd op de korte perioden in de huizen van Jolanthe en Mirjam Belmonte, haar aangeboren smaak en gezond verstand. Eén ding is niet veranderd, dat is haar warme bloed. Daarom gaat zij soms enkele dagen op reis en neemt twee flinke vakanties. Abraham Lezer heeft dat niet kunnen uitroeien, niet met ruzie noch met driftbuien, niet met overreding of met geschenken, niet met huwelijkskandidaten noch met ontslag. Jettie heeft haar sterke persoonlijkheid volledig ontwikkeld en Abraham heeft gecapituleerd, zo eenzaam voelde hij zich in zijn Buurt en zijn zaak. Een

257