Vorst van de ballingschap

Ik heb je treurtijd geëerbiedigd, omdat je echt verdriet hebt om de vrouw, van wie je zo veel gehouden hebt. Nu is er geen reden meer voor enige zachtheid van gemoed.”

„Jonas, wat bedoel je toch?”

Jonas richt zich op. Hij trekt de kaars wat naar zich toe, wijst dan met zijn benige vinger beschuldigend naar Abraham Lezer en zegt: „Ga daar zitten, op die kist, waarop ik zo dikwijls heb gezeten.”

Aarzelend neemt Abraham plaats. Hij kijkt aldoor naar Jonas, die in zijn kloosterstoel zit, één arm gesteund op de leuning, de rechterhand bevelend en beschuldigend uitgestrekt, de zwarte bontmuts in fel contrast met de witte haren, het gezicht verlicht door de kaarsvlam, de oogholten donker met soms een vreemd flitsen van het ogenwit.

„Abraham Lezer. . . waarom heb je Gershom Speyer in de dood gejaagd? Een onschuldig man.”

Abraham springt op. Hij doet een stap in de richting van het beeld, dat hij nu herkent. Want Jonas in zijn stoel herinnert hem aan een Russisch schilderij: Iwan de Verschrikkelijke, richtend over zijn bojaren.

„Ga zitten ... en antwoord, Abraham Lezer!”

„Gershom Speyer heeft zichzelf veroordeeld en zijn vonnis voltrokken.”

„Hefzibah stierf niet door vergif uit zijn hand, zoals jij lichtvaardig hebt gedacht, Abraham Lezer. Deze Gershom Speyer, die beheerst werd door de driften van zijn vlees was geen moordenaar. Maar hij was bang voor jou. Waarom? Daarvoor is geen verklaring. God schiep de schapen en ... de wolven ... en de angst... en de bloeddorst. Hefzibah stierf door een hartaanval, zij was nooit sterk. De oude dokter Prins was een komediant en ... een vakman tot in de toppen van zijn vingers. En voor mij schond hij wel eens zijn beroepsgeheim, want dokter Prins was een mens en bang. . . voor mijn teksten.” „Mijn God ... Jonas ... en waarom dat alles eerst nu?” „Het had geen doel eerder te spreken. Hefzibah stierf toen ik

252