Vorst van de ballingschap

een oud voornaam koopmanshuis. Zijn vrouwen hebben altijd grote invloed gehad op zijn mannen, hoewel zij grote kooplieden waren. Laat dit een voorbeeld zijn, word een grootse vrouw in het huis Houtkruier. Dat God je werkkracht zegene.”

Lea staat op, komt naar Josina van Cleeff, die haar hand heeft gereikt. Nimmer zal Lea Houtkruier kunnen verklaren, waarom zij een révérence maakte en de vingertoppen kuste van Josina’s hand.

Stil verliet zij het huis, terwijl Josina verder breide, rechtop zittend, beheerst. Slechts de breipennen bewogen nerveus.

Sneeuw en vorst, wind en regen. Zij vormden een reidans, eind januari 1838. En op een avond jaagt een koude regenstorm door de straten, waarin slechts een eenzaamde diender langs de huizen loopt, verlangend naar het einde van zijn ronde en de warme kachel van het wachtlokaal. Soms kleppert een luik, hard en onheilspellend, oude uithangborden piepen en knarsen in hun versleten hengsels. Licht kiert huis aan huis door de gordijnspleten en breekt de eenzaamheid van de waakzame politieman.

De klopper roffelt op de deur van Abraham Lezers huis. Geschrokken legt hij zijn panatella neer, die hij rookt, zittend bij het haardvuur, lezend in een oud reisverhaal. Ook Josina kijkt onrustig op, maar haar nijvere handen breien voort. De keukenmeid komt wat ontdaan binnen, zegt: „Voor u, mevrouw.”

„Wie?” vraagt Abraham.

„Een meisje. Maar zij vraagt naar mevrouw.”

„Laat haar boven komen,” zegt Josina rustig.

Dan komt de dochter van Saartje van Bienen de kamer in, sjofel gekleed, de wangen hol, de ogen behuild en koortsig. De haren slierten vanonder haar bruine, wollen omslagdoek, die haar hoofdje en schouders bedekt. Zij is knap, Jettie van Bienen, maar verwaarloosd en afgesloofd. Onrustig kijkt zij

208