De B van Bemazzel

LIQUIDATIE

'Hebt u misschien een knecht nodig?' vraagt het mannetje dat voor de toonbank staat te wachten, mij onderdanig. Hij is wel eens bij vader in de schoenmakerij geweest om een stukje leer te kopen dat hij als thuiswerker nodig had, en hij weet dat ik er nu alleen voor sta.

Hij wordt vergezeld door zijn vrouw. Zij draagt een Leger-des-Heils-uniform, heeft strak achterovergekamd grijzend bruin haar, en loopt mank door een horrelvoet. En nu neemt zij het woord. Kan ik haar man echt niet gebruiken?

Ik aarzel alvorens antwoord te geven. De vraag hoe ik verder moet is een verschrikkelijk probleem voor me. Alleen kan ik het, met mijn gebrek aan vakkennis, niet aan. Dat is wel gebleken sinds een tijdelijke hulp voor de Arbeitseinsatz naar Duitsland is verdwenen. En wie wil bij me werken, met het bordje 'Joodse Zaak' in de etalage? Het mannetje is een prutser, dat is zeker. Als hij schoenen liet stikken, zag ik het meteen. Zoveel weet ik nu wel van het vak.

En toch is het een kans. De klanten zijn allang blij als hun schoenen worden gerepareerd. Voor vakwerk moeten ze tot na de oorlog wachten, wanneer vader en Maurits er weer zijn.

'Wanneer kunt u beginnen?'

Het echtpaar Lodenburg is onafscheidelijk als twee parkietjes. Elk ogenblik komt de vrouw van de prutser de schoenmakerij binnenvallen. De hele dag brengt ze kopjes surrogaatthee en Ersatzkoffie. Zo maakt ze

7i