Ik weet dat jij er ook zo over denkt, Michel, en dat je tegenover de verscheurde Vierde Internationale stelt: een internationale tendens van revolutionaire marxisten, die strijdt voor arbeiderszelfbestuur in alle socialistische en communistische bewegingen. Het kost mij ook nu geen moeite, daarmee te sympathiseren. Ik ben letterlijk voor jou door het vuur gegaan, Michel, en voor Hella door de hel, ervan uitgaande dat - om met Hegel te spreken -zonder hartstochten in de geschiedenis geen grootse dingen tot stand worden gebracht.
Bij onze arrestatie luidde de leus van de politie: het kalf is geslacht. Wat mij betreft is het helaas uitgekomen, hoeveel pijn het me ook doet. De afschuwelijke ervaring met Jan de Etter maakte mij weerloos tegenover mijn eigen partijgenoten, die er dankbaar gebruik van hebben gemaakt om me te ringeloren. Zij bereikten ten slotte wat de tegenstander niet gelukte: mij ziek maken. Maar daarvoor ben ik destijds, als jonge kerel, niet lid geworden van de Vierde Internationale. De strijd tegen de onderdrukking trok mij aan, en ik zal altijd aan de kant van de onderdrukten blijven staan. Ik zie duidelijk, dat bij de ontwikkeling van de atoomwapens een derde wereldoorlog de menselijke beschaving met de ondergang bedreigt, en dat daartegen moet worden gestreden.
En toch doe ik niet meer mee. Ik kan me niet meer voegen naar mensen die zich voortdurend boven mij stellen, mij gebruiken als dit nuttig voor ze is, mij in een hoek trappen als het ze anders uitkomt. Daarvoor heb ik te veel geleden in mijn leven. Ook voor mij geldt het recht op zelfbeheer. Als schrijver neem ik het lot in eigen handen.
416•