Poste-restante Rood

verboden want ik moet toch eens kunnen uitrusten, ik heb ook recht op slaap. En al durf ik het niet tegen Michel te zeggen, hij zou het moeten begrijpen, hij kan 's morgens uitslapen na een nachtvergadering, terwijl ik al weer bij Het Vrije Volk zit. Michel werkt ook razend hard, dat is waar, en een keer heb ik voorzichtig gezegd: 'Ik begrijp niet hoe wij het volhouden, dat kan zo niet doorgaan', en hij antwoordde: 'Tanden op elkaar, Sal. Tien jaar, nog tien jaar. Als er dan nog geen oorlog is geweest, is de kans groot dat de wedloop tussen de revolutie en het imperialisme door ons wordt gewonnen.' Het geeft mij kracht om weer verder te gaan, maar ook herinner ik mij de voorspelling van Trotski bij de oprichting van de Vierde Internationale, in 1938, dat over tien jaar tientallen miljoenen van de meest onderdrukten ons zouden volgen, omdat zij geen andere leiding zouden vinden. En ik zucht, ik, die door mijn vrienden altijd de onverbeterlijke optimist word genoemd.

Wanneer ik thuiskom zit 1'Ami er al, met berekeningen waar ik geen wijs uit kan en die ik toch moet controleren omdat Michel dit nodig vindt, en natuurlijk moet hij geld hebben, want het papier is duurder dan hij had gedacht, of de pers, en ik vraag waarom hij zich niet aan zijn afspraak heeft gehouden, hij zou immers eergisteren komen, eigenlijk vorige week, en toen was het ook al later dan afgesproken. Zijn antwoord luidt steevast: 'Maar ik moet alles alleen doen, terwijl ik toch ook bij een baas werk, en er wordt steeds meer van me verlangd.'

'Jij belooft zelf altijd van alles', houd ik hem voor, 'en Michel wil absoluut niet dat je er anderen bij betrekt. Niemand mag iets van het werk weten.'

'Jij met je Michel...'

89