HET PROCES VAN AMSTERDAM
Es irrt der Mensch, so lang er strebt.
Goethe, Faust
1958: De Gaulle
'Heb je geïnformeerd wat het drukken van ons theoretisch tijdschrift in Nederland kost?' vraagt Hella mij, zodra ik bij haar en Michel een voet over de drempel heb gezet.
Even kijk ik haar verbaasd aan, en antwoord: 'Dat was toch afgesproken? Maar toen ik naar Parijs ging wist de drukker het nog niet.'
Kwaad antwoordt zij, dat wij allemaal even stompzinnig zijn. Mij dunkt dat ik mijn best heb gedaan. Nog de avond voor mijn vertrek ben ik naar Haarlem geweest. De drukker had toen nog steeds niet alle gegevens ontvangen, omdat het tijdschrift in het Engels gezet moest worden.
Zij smijt met de deur en laat mij alleen in de kamer staan, zodat ik mijn boeltje maar ergens zal neerzetten en een boek pakken. Dat daar, van Trotski over de Chinese Revolutie, heb ik Michel een paar jaar geleden geleend. Al is Hella duizend keer zijn vrouw, dat geeft haar nog niet het recht om zo te keer te gaan tegen kameraden. Je zou zelfs meer dan normaal geduld moeten hebben als je man de secretaris van de Internationale is, maar ja, wat hebben ze niet voor een moeilijk leven: altijd op de hielen gezeten en tegelijkertijd verantwoordelijk voor de gang van zaken in de Vierde, en voortdurend moet Michel het eerst en nauwkeurig begrijpen wat er in de wereld gebeurt, en de
275