Poste-restante Rood

doende waarborgen, en dat is met mij gebeurd. Ik antwoord: 'Luister Posadas. Inderdaad is Michel wel eens hooghartig, net als Hella. Elk mens draagt nu eenmaal zijn verleden met zich mee. Zij komen uit de bourgeoisie, die gewend is de toon aan te geven, en hebben niet geleerd hoe moeilijk het te verdragen is als je wordt gecommandeerd, hoeveel pijn het veroorzaakt. Maar zij leven uitsluitend voor de revolutie. Michel heeft zich als het ware daarmee vereenzelvigd, en hij heeft daarbij een enorme verantwoordelijkheid als secretaris van de Vierde Internationale. Hij is zo onverbiddelijk als de geschiedenis zelf.'

La Paz, waar je adem wordt afgesneden wanneer je te veel loopt in de ijle lucht van het hooggebergte die water al bij negentig graden Celsius doet koken, waar Indiaanse vrouwen vaak met een kind aan de borst, gehurkt voor hun handeltje, helkleurige groenten verkopen. Met onmetelijk geduld wachten ze op een klant, die volgens de gewoonte moet afdingen, maar niet te veel. Waar een jongen met achterdeur en al uit de omhoogstijgende stadsbus tuimelt en schreeuwend blijft hangen. Waar ik twee oude mensen, midden op de Calle, in Nederlands met een jiddisch accent hoor kijven. Links van hen passeert een Indio, barrevoets, achter een kudde llama's, en aan de overkant sjouwt een Indiaan, diep voorovergebogen, een zware balk over de lengte van zijn rug. De ijle lucht vermindert het gewicht, en trouwens: arbeidskracht is hier goedkoper dan een eenvoudig transportmiddel. Zoals in China de boeren hun vetgemeste varkens naar de markt torsten om vetverlies te voorkomen. Oom Henk had me dat eens verteld. Ook hij vertrok, lang geleden, uit Nederland om de koloniale revolutie te ontdekken. Waarom moet ik daar nu aan den-

²47