Poste-restante Rood

!ADIÓS COMPANEROS!

Heenreis

Een somber perron op het Centraal Station, in de late herfst van 1952. Ik buig me uit het open raampje van de coupé. 'Het is zo moeilijk', snikt Bep. Onze oudste van de drie, twaalf is ze, staat naast haar en kijkt ernstig, alsof ze er alles van begrijpt. Heel even denk ik aan de winter van 1941, toen Bep ook met haar, een baby nog, op het cs stond om mij, opgeroepen voor een joods werkkamp, gedag te zeggen. Onze jongen van zeven jaar ligt met middenoorontsteking thuis, waar mijn schoonmoeder nu op hem past. Ik vraag me schuldig af of zijn ziekte iets te maken kan hebben met mijn vertrek. En de jongste, anderhalf is ze pas, klemt zich aan mij vast.

'Jullie komen mij gauw achterna', roep ik, ze hollen mee, pakken mijn hand, dan gaat het steeds vlugger en wuiven wij naar elkaar met onze zakdoeken, tot ook die in de verte verdwijnen.

Ik wil lezen maar mijn gedachten dwalen af. De vorige keer ontmoette ik, op weg naar Parijs, Max Perthus in de trein. Op het Gare du Nord stapten wij samen uit. Michel wachtte daar op mij. 'Het is niet goed vrienden buiten de beweging te hebben', verweet hij me. Toen onze jongste geboren moest worden, kort na het Derde Wereldcongres, maakte hij me daar ook een verwijt van. Hij heeft, na het opsturen van het retourbiljet, helemaal niet meer geschreven.

Terwijl de trein het station binnen sist, vraag ik me af

222