Poste-restante Rood

nes overbrachten die in een enige meters hoge stellage waren gemonteerd, waardoor het leek alsof zij razendsnel een orgel bespeelden.

'Hoe werkt dit?' vroeg ik aan een bejaarde machinezet-ter toen hij met het overtikken van het artikel klaar was.

'Met elke aanslag op het toetsenbord valt er een letter-vormpje, en al die letters worden in een regel verzameld en volgespoten met lood. Zo worden de regels gevormd. Als het hele artikel gezet is, wordt er op papier een afdruk van gemaakt, en op de correctieafdeling kijken ze of er fouten in staan. Dan moet een regel opnieuw worden gezet.'

'Geert verstaat zijn vak', zei Bollé tegen mij, 'hij werkt hier al heel wat jaartjes. We kennen mekaar al uit de tijd toen de krant nog klein was.'

'Tja', antwoordde de man.

'Maar nu zijn wij groot, en zitten zelfs in de regering', merkte Bollé op.

'We hebben het ver gebracht', bevestigde de machine-zetter.

'Met jou kan ik praten', vond Bollé. 'Kom we moeten doorlopen. Er is nog zoveel te zien.'

Ik was moe en kon mijn hoofd er niet meer bij houden. Bollé echter gunde me geen rust. Aan een lange tafel was iemand bezig een raam ter grootte van een krantepagina te vullen met zetsel. De letters stonden op hun kop, en toch kon die man het gewoon lezen. Hoe kreeg je de foto's in de krant?

'Daar worden eerst clichés van gemaakt. Dat gebeurt hier ook', zei Bollé. 'Heb je daarginds die enorme camera niet gezien, van zo'n meter hoog en twee meter lang, die op rails werd voortbewogen? Eigenlijk is een cliché niet anders dan een in zink overgebrachte foto, het negatief

35