Amsterdam en zijne bevolking in de negentiende eeuw

69

1859 ^tot 104.196 in 1909, teekent zich de voorsprong van het openbaar onderwijs, zooals die in bovenstaande gegevens tot uiting kwam, duidelijk af.

Ter juiste beoordeeling van deze cijfers moet de verandering, welke het bijzonder onderwijs in den loop van de eeuw onderging, in het oog gehouden worden. Het zijn toch als regel de gewone particuliere inrichtingen, die geen kerkelijk karakter dragen, welke den strijd opgeven.

Ofschoon het moeilijk is een definitief oordeel over de qualiteit van het lager onderwijs uit te spreken en stellig ook in dit opzicht belangrijke vooruitgang mag geconstateerd worden, kan men zich toch niet onttrekken aan den indruk, dat het hooger, doch vooral het middelbaar onderwijs nog grootere vorderingen gemaakt heeft.

Het recht om academische graden te verleenen werd der AmsterdamscheUniversiteit eerst in 1876 toegekend; sinds dien vertoont deze inrichting van hooger onderwijs ook aan het oog van den leek, vooral wat de qualiteit betreft, een sterk stijgende lijn. De katheders worden bezet door mannen met wereldberoemde namen. Het onderwijs, verstrekt door ongeveer 60 hoogleeraren aan plus minus 1200 studenten, verlicht het terrein der wetenschap tot op verren afstand.