Amsterdam en zijne bevolking in de negentiende eeuw

64

die met leedig loopen brood wil hebben, op zijn best — een persoon, die bij toeval een goede hand schrijft of wat schreeuwen kan in de kerk — in allen gevalle, een man zonder verkregene kundigheden, dan alleen door dagelijksche gewoonte, en met alle die eigenzinnigheid, welke het kenmerk is der domheid, die niet eens weet wat taalkennis is, die zelfs de oppervlakkige begrippen over de nuttigste zaken niet kan mededeelen, en die geen andere middelen heeft om zich bij zijne school-kinders te doen gelden, dan — stok en plak.”

Deze kostelijke typeering brengt ons dadelijk in de Armenschool, die onder toezicht staat van Arm- en Wijkmeesters en „dank zij de edele men-schlievendheid van Amstels beschaafde burgerij, door edelmoedige bijdragen in stand gehouden wordt. Daar genieten de kinderen, om niet, „een verlicht en mild onderwijs.”

Niet minder dan 75 kinderen heeft elke meester te verzorgen, bij de Gereformeerde Armenscholen ongeveer 91, waarbij dan een secondant de behulpzame hand biedt.

Curatoren van de stads armenscholen behoeven zich niet ongerust te maken, dat er voor de 10 scholen niet voldoende liefhebbers zouden zijn. De drang tot leeren is bij een deel van het gemeene volk sterk genoeg; zóó sterk, dat de kinderen, als