Jankef's jongste

van het oogenblik, die hen nu, tot vader’s glorie, de moeder volstrekt doet verwerpen. Hij kent het bij allen, bij de broers van zijn vader, bij diens kennissen en bijna allen die hij ontmoet, en zelfs bij zijn vader zelf, waar het soms tot verraderlijkheid kan toespitsen. Hij kent het nog onbewust; maar hij weert het af met stil verzet, en hij is tevreden om zijn kleine, maar beslissende daad. Hij heeft het verdriet van de moeder in zijn waardigheid gezet, nadat Vader haar tyrannie heeft gebroken. Als een stil, bedekt feest, voorzichtig om moeder heen, voelt hij nu den avond over hen staan. In het huis, dat de smart erkent, maar dat door de kracht van het leven dat moet zegevieren, op de onduldbare overmacht van de verkommering is hernomen.

Waarom heeft moeder verdriet? Vindt ze dat werkelijk zoo erg dat Jozef geen Joodsche meester wil worden? Hij heeft niet eens stem om er Gazzen bij te zijn, is er gezegd. Dus hier kan hij niet eens komen, in plaats van meneer Mcyer, als die oud is. Dus moet hij naar Amsterdam, en wat heeft zij daaraan? Hij heeft gezegd dat hij als gewone meester meer geld verdient, en dat hij dan met andere mcnschen omgaat dan zoo alleen maar Joden, vrome Joden, en dat hij dat wil omdat hij dat zooveel prettiger vindt. Het is voor altijd, heeft hij gezegd, en niet voor eventjes maar. En wat kan moeder dat schelen? Om de „Jiddisjkat”, omdat hij dan vroom moet blijven en het anders zeker niet zal blijven, maar een „goj” van God noch gebod. En moet moeder daar nu zoo om huilen? Dat kan hij niet begrijpen. Hij zoekt het in haar gezicht, als zij nu gaat verzitten, omdat vader wat vraagt. Jetje heeft het gevecht aangebonden en vraagt zonder hatelijkheid, maar ook niet zonder protest:

„Vader, Jo is toch door zijn examen; waarom krijgen we niet getrakteerd?”

„Is dat afgesproken, dat jij dat moet vragen?”

„Nee, dat is niet afgesproken. Maar zie (ze kijkt om en schiet in een lach en de anderen giechelen alsof het toch een onderneming tegen moeder was) onze broer Jozef die is vandaag meester geworden, zie. En daar zijn wij heel