Jankef's jongste

nooit anders gezegd dan, in zijn Achterhoeksch taaltje: „Hoe varder hoe béé-ééter”; dat herhaalde de hoestende asthmalijder nu ook, met een bitteren glimlach om zijn scheeven mond en in zijn oogen; „Zooveel plezier,” zei vader, „had hij aan zijn nasleep beleefd.”

Mau moet eerst met de boot een uur de rivier op; daar zal zijn nieuwe baas hem wachten en verder, met hem, met den trein gaan. Het lijkt wel even prettig dat Mau een eind weg en nieuwe dingen beleven gaat. Maar als hij hem goeiendag gezegd heeft aan de kade, en de boot gaat weg, en hij heeft eerst naast Vader en Hartog, een beetje over het water staan staren die wegspoedende boot achterna, terwijl Hartog zei: „Nou, die is wcjiwcrig,” en vader schertst: „Is-ie dan niet zalig, dan is-ie tenminste uit de voeten koopman,” zooals een boer van een zelfmoordenaar had gezegd die hem tot last was geweest.

Als hij dan thuis komt, en hij voelt op de plaats waar Mau staan, zitten, praten en liggen moet, een te diepe stilte suizen, zoo diep dat het een kuil lijkt. Dan voelt hij dat het hem weer een lekkere broer heeft gekost, dat grapje. En hij kan niets missen, van dat beetje dat hij maar heeft. Een beetje, vergeleken bij de millioenen vrienden die hij noodig heeft. Niemand hoort er een woord van, maar het is een snijdend verlies. En er komt nog meer. Mau naar den Achterhoek, en Ezra ligt ziek. „Mis,” zegt Vader verslagen, na een paar weken.

Mau weg uit het huis; en Ezra gaat dood.

Het is of het nest leeg loopt onder zijn in stilte omknellende handen.

Machteloos is hij, en wanhopig.

Alleen in dat geluidlooze, verzwegen gevecht tegen de ontneming.

22 34'¹