Jankef's jongste

wegloopt: „Hè, ’t ken mijn wat verdommen. Je hebt ’r toch niks an.”

„Een ruwe klant,” zegt de meester.

„Hij huilt stilletjes,” zei Eli.

Hij verbergt, met al zijn krachten, naar gewoonte, zijn bewogenheid om de trillende lippen die hij bij Hein Lampe gezien heeft.

De meester:

„Ja mannetje, daar is niets aan te doen. Nou, ga jij nou maar gauw naar huis, en zorg maar dat je morgen op tijd bent.”

Hij gaat heen zonder iets gezegd te hebben; de macht van den meester durft hij niet met verzet te naderen. En nu is zijn mededoogen, nu hij den jongen in de rij van de kijkers ziet staan, niet terug te vinden; want Hein Lampe kijkt niet bedroefd, maar met werkelijk vijandigen spot naar den optocht van de zingende kinderen. En door dien haat heen kan Eli nog niet zien.

Het ruikt wel heerlijk op de Veluwe, waar zij, weer in optocht, uit den trein heentrekken. En het is wel bijzonder, met de meesters en de juffrouwen, in hun vaderlijke en moederlijke bezorgdheid, en in de intieme men-schelijkheid van hun sigaren, hun lekkernijen, de bloemen in de blouses van de juffrouwen, hun loopen door dennenappels en belemmerende takken en stronken, buiten de school te leven. Maar als zij op het feestterrein hun eerste glas melk hebben gehad en dan wild gaan spelen, dan komt de pijnlijke onderscheiding voor hem bij den maaltijd: de Joodsche kinderen, aan een afzonderlijke tafel, krijgen, voor de broodjes met ham, broodjes met spiegeleieren, en als de chocolade op is, gaan aan alle andere tafels de kopjes in een uitdagend spektakel tegen de schotels; dat is ook pijnlijk, want de jodenkinderen zitten stil te wachten, en breken een aarzeling in dien eisch van den overkant, zoodat er bij hen een gevoeliger besef van den toestand wordt getoond, en Eli zich en de zijnen dus machtiger voelt: en daarvan, van die macht, kan hij de anderen niet meededen.

In den middag wordt alles zoo gauw zwaar en vermoeiend; eerst nog een groote wandeling; die brengt nog

267