Jankef's jongste

maken van zonder geld lekkers te bemachtigen uit de volle winkels.

Er zijn een paar vrouwen onder dat soort winkeliersters die, half in het geheim van het verbodene ingewijd, de aarzeling van de jongens bij eiken nieuwe pof wel willen veinzen niet te zien, als er maar in den loop van de week betaald wordt. En het is een bijna onmogelijk gedachte verkwikking eiken keer als zij stout, royaal, durven toegrijpen. Eli mag vaak mee, want zij hebben behoefte aan zijn gezelschap dat den groep op de wandeling zoo afmaakt; het meededen aan het kind schijnt hun een verkleining van de schuldigheid, waarvoor zij het gevaar van gemakkelijker ontdekking trotseeren; en hij voelt ook hun drang om het geheime feest uit te breiden zoodat het daardoor aan guitigheid wint, en aan verzet.

Eli geniet dan van hun stemming; hij weet dat het van het geld van vader gebeurt; maar hij voelt het als een nood-gebaar, waarzonder het leven niet te dragen lijkt. Samen hebben zij nu vader één gulden vijftig afgezet; maar hij weet, al lijkt het hem veel geld, dat zij niets overhouden dan een beetje snoep in een armen dag, en dat vader er niet aan denkt hen meer dan een kwartje zakgeld in een heele week te geven. Plotseling bemoeit men zich met hem; nu de overeenkomst gesloten en het dievenkameraadschapje begonnen is:

„Je houdt je smoel hoor!”

Hij lacht, vriendelijk, schouderophalend.

„Zullen we ’m in de kar jonassen?”

Een an de kop, een ander an de pooten; zoo wordt hij languit in den leegen wagen gewipt en de rest van den weg gereden. Zij dompen de kar even om het roest voor hem omlaag te laten vallen; maar de wagen blijft toch stinken, en soms kruipen er nog, aanmatigend van blinde zekerheid, vetwitte maden in rond.

„Noch es klaane gojje’tje,hier,”mompeltMauwijs-jiddisj. „In het stinkeltje?”

„Jou” (ja).

Zij genieten van hun rol: groote menschen, Jiddisj sprekende volwassen joden te spelen. In vader’s jeugd was het Jiddisj omgangstaal.

247