Jankef's jongste

spelen is; hij schreeuwt het hardst als er geschreeuwd wordt; hij tolt buiten zichzelf als de anderen uitgelaten doen; hij drijft de bokkesprongen en het spotten met menschen en dingen op, tot hij zelf ten spot staat. Pijnlijk bewust van zijn uitzinnigheid, kan hij zich toch niet weerhouden, de uitbundigheid tot in de onhoudbare losbandigheid te jagen, zoo verheugd en overgegeven zet hij een gebaar dat hem lief is in zijn doel, met de anderen mee in; in zijn mildheid en zijn corrigeerenden manenden hartstocht rent hij er mee weg over de grenzen van oogenblik en verhoudingen. De jongens op straat kijken hem bevreemd aan, stooten een opgeschrikt lachen uit en beginnen hem vaak tegen zijn kop te stompen of tegen zijn achterste te trappen, alshijzoozijnkeelstukschreeuwt, of bij het „verlos” zich als een waanzinnige regelrecht tegen de „wachters” in stort om hen te ontstellen wanneer zij niet meer te ontwijken zijn. Of wanneer hij, als ze vestingen bouwen, verhit voorstek, er één te maken zoo hoog als de school, en in te richten om er een week in te blijven wonen, en de vijanden, de „kalen”, van de rijkere school, vandaar uit, voor altijd te verdrijven. Mau en Hartog lachen bevreemd tot elkaar en manen hem ruw tot kalmte, als, bij het omlaag glijden van de kar de harde singelbrug af, omdat zij schertsend: „Hé!” roepen, wat luider dan noodig is, hij zoo uitzinnig schreeuwen gaat, dat iedereen opkijkt. Twee van de drie keeren, dompt, door de speelschheid van de rijders, de wagen, en gooit de helft van zijn last over den singelweg; de jongens lachen, met een beetje hittige voldoening, uit stillen haat tegen het werk; en Eli meent hen geen grooter saamhoorigheid te bewijzen, dan door er schreeuwend bij te staan dansen.

Maar hoevaak zich dezelfde botsing ook herhaalt: zij kunnen niet alles verbergen; hij kan niet nalaten het beeld van hun gevoelens tot in de uiterste volheid naar buiten te brengen. En het kind dat teveel waarheid wil, wordt met een tik tot de orde teruggebracht: bijna wordt het een huilpartij.

Zoo voegt hij zich, hoewel van verre, bij hun twisten: de becijferingen waarmee zij van vader hun zakgeld nemen.

16