Jankef's jongste

ken schijnt te bestaan, daar de directe gemeenzaamheid tusschen dierlijk lichaam en dierlijken arbeid aan de behoefte van de vastere vormgeving der medeklinkers nog niet toe is. Dit leger loopt nu binnen, groet hem omdat hij winst inbrengt en zet zich aan de pap-tafel. De diepere gang van dit leven der rijke boeren kent hij van zijn vaders verhalen: onbegrensd werken en onbegrensd laten zwoegen, schatten bezit opstapelen, afschuwelijk eten en slapen, en de kerk en de krant en de stille greep naar een slavende meid op kousevoeten in de pronkkamer. Maar erger is voor hem de algemcene vergroeidheid met rauw en hard voorwerp en werk; de bezigheid met hout en touw en ijzer, beesten en mest, is zelfs niet meer te verklaren uit den drang naar de levensinstandhouding uit de opbrengst daarvan; zij wordt gepleegd omdat zij schijnt niet te kunnen worden nagelaten, en met de vertrouwdheid waarmee het voedsel in het lichaam wordt neergelaten, en in de onmisbaarheid, waarmee lauwe dikke geslachtsdrift en elke functie van het bloed betracht wordt. Ja, eigenlijk is het erger nog voor hem; want het schijnt dat hier de volle oorsprong is van de vreeselijke vergissing die het middel tot doel verheft: eten, spreken, rust en zelfs de grove liefde-viering is hier heel en al weelde. Het werk, dat in weerwil van enkele machines belachelijk ingewikkeld is, uit ontelbare details saamgesteld, waarvan een massa ongeloofelijk-ovcrbodig, bezet zoo volledig alle levens-uren, beleedigt zoozeer zenuw, bloed en spieren, dat het, daar het door enkele liefdevol gevonden handgrepen vervangen kan worden — de bijna nutteloozc tyran van dit lev en is. En die tyran is on-aangevochtcn en wcifclloos verheerlijkte god.

In die vreeselijke kilte der ontkenning en vreemdheid van allen geest, zit hij als een egel in zijn pinnen bij het vuur; als een egel kleingemaakt ja; doch slechts de flauwste schemering van zijn pinnen durft hij niet toonen; hij zit als opgerold, klein, kleiner, in een poging om weg te zijn; maar zijn geest hangt ergens ongrijpbaar in de ruimte van dit vertrek vol vijanden; zijn geest drijft er doorheen, zacht en tot het uiterste toe neutraal; w'anneer het mogelijk is, bevriend zelfs; zélf hardheid, zélf boer,

H)I