Jankef's jongste

altijd door tot betalen brengt. En het volk is mild van duiding: het aanvaardt zelfs waar het niet gelooft, en geeft zijn dubbeltjes goedig aan zijn slimmen potsier-lijken smaakbederver, alsof het voelt, dat ook hij een verschoppeling is, in het nauw gedreven en tot dit dwaze en onschuldig-gewaande werk gedoemd. Want ook al begint bij Jankef de schaamte op te komen, omdat de verwikkelingen, uit vrees voor te weinig afleveringen, voor den hang naar de ontknooping te lang worden gerekt — ook al zegt hij tegen drie vierden van het verhaal dat met zijn dertig afleveringen den prijs opbrengt van een kostbaar boek, soms verlegen lachend: „Bah! potver-domme, ze beginnen iedere keer weer van nieuws af aan!” — toch wordt bij de aanbieding van een nieuw werk altijd weer ingeteekend, omdat hij niet beter kent, ja zelfs omdat de daad van het inteekenen hen al tot wezens van eenigerlei sociale beteekenis doet zijn. En men begint altijd weer met frissche spanning, zwak tegenover de betere kennis van hun verlangen, dat aan de zucht naar tijdverdrijf grenst, met lachjes van zelfspot naar elkaar, maar weldra overgegeven.

Als Jankef twee of drie afleveringen onder het zwijgen van alle luisteraars met aandachtigc klem heeft opgelezen, ontspringt de kracht van de tegenwerking in spot en verwensching van het beleefde, en in een uitgelatenheid die alles, allen druk van de somberheid, alle kleving aan de stoelen, ja alle dingen zelf in de kamer tot dartelheid schijnt los te maken. Jankef blaast tusschen zijn lippen door:

„Pff — jonges jonges, ’t is me een geschiedenis hoor! een godsmirakcl hoe ze het voor mekaar krijgen; maar het is allemaal wel een beetje kunstmatig.”

„Het is prachtig,” zegt Lea.

„O, ik vin het mooi,” teemt Hanna, „toch fijn dat ze die pestvent te pakken gekregen hebben hè? die haar in de afgrond heeft gegooid. Ja-a!”

„Echt hè ? Hoe vin je dat, dat van die eene die stil bij de politie hoort, dat-ie op een knopje aan een wandelstok drukt en dat er een sabel uitschiet. Hè?”

„’t Is een mirakel,” meesmuilt Mau opeens, door de

177