Simcha, de knaap uit Worms

anderen nog: van Reb Mosché uit het Hospitaal, die eiken twijfel aan zijn goede bedoelingen had opgeheven door in Keulen hetzelfde te doen als Mar Isaac ben Eljakim en de vrouw Rifke. De Knaap uit Worms die allen had opgeschrikt met zijn jeugdigen ijver, zou stellig ook niet minder handelen. Mocht God hem het leven sparen, dan zou hij een Redder van Israël worden. En het Joodsche meisje Esther wilde hij noemen, die groote dapperheid had getoond al had het niet meer kunnen baten. Als God haar niet tot zich had genomen, moeten wij haar onze liefste gedachten toedragen opdat zij haar sterken wil en haar schranderheid mag zien uitgroeien tot groote winst van haar volk dat opnieuw onder den voet van zijn haters zijn diepte schijnt te moeten vinden. „Allen,” zei hij, „de dooden met de levenden, gedenken wij met liefde,” en Rabbi Peter dacht onmerkbaar met verwerpende berusting: „Ach! hij gedenkt en hij erkent! Zoo moet men veel dwaasheid zeggen, als men leider is van allen.”

„Ik wil spreken,” ging Rabbi Gerschom bleek verder, „ik weet dat woorden ijdel zijn, maar de zin daarvan verbindt ons allen, er kan niet gezwegen worden. De honden bespringen ons. Wij willen hen die ons voorgegaan zijn, niet onwaardig worden, en anders dan hen volgen kunnen wij ook niet. Het moet worden uitgesproken, kinderen. Wij moeten kiezen tusschen het dwaze en het juiste. Het dwaze is, hier te blijven wachten en God’s vijanden de vreugde te laten van ons alles aan te doen wat hen lust. Kinderen: den dood te vreezen zal ons niet baten. Nemen wij zelf hem niet, een veel schandelijker sterven wacht ons. Ween vrijuit en gedenk uw leven en God’s loon. Wij blijven goede Jehoediem, aaneengesloten, en zijn het gedierte vóór dat wij onze pijnen en onze vernedering niet gunnen. God zal ons daarvoor met goede oogen aanzien, en het nageslacht zal zeggen: zij zijn niet dom en laf geweest. Er is maar één weg die de juiste is. Hij is moeilijk, maar nog moeilijker is de andere. Gazak,” zei hij bleek, maar vastbesloten, en wachtte. Alleen het onderdrukte huilen en snikken antwoordde. Toen zei hij nog eens, zachter:,,Gazak,”en met beslistheid naarde andereRabban-niem, daar er geen enkel verzet kwam: „Sluit de deuren!”

362