Simcha, de knaap uit Worms

Daar deden de andere drie Rabbanniem, de beide broers Mar Juda en Mar Joseph en Rabbi Peter wat zij nog nooit gedaan hadden. Zij gaven hun laatste afzijdigheid prijs, zij stonden op; van drie kanten uit liepen zij door de dichte zingende massa heen en monsterden alle blikken en drukten alle handen. Somber maar heftig Mar Juda; dapper vanuit zijn vroolijk gezicht Mar Joseph; kaarsrecht en beminnelijk Rabbi Peter. Alle centrale groepsgevoelens, alle gevoelens van het verband met de voorgangers, braken door, en dreven de lippen naar die drukkende handen. Vooral van Rabbi Peter, met zijn onweerstaanbaar vriendelijk onderzoekenden blik en zijn mond vol strakke gevoeligheid werd de fijne hand lang en innig gekust, en de vrouwen streelden met moederlijke verteedering vluchtig zijn schouders. Geen gehuwde vrouw mocht men de hand drukken, maar zij wisten de wetten voorzoover die niet onmiddellijk Goddelijk heetten, op te heffen voor de verdieping van het oogenblik.

De tijd liep verder en er kwam een geladen stilte, onderstreept door het zachte snikken en een enkel ingehouden loei-geluid achter de tanden van eenhoog ophuilende vrouw, behalve het bittere verwrongen schreien van de knapen en meisjes. Voor heel dien bajert van verdriet om het verlies van het leven was Rabbi Gerschom blijven staan; hij had weerzin tegen het inzetten van nog meer gebedzangen, in zoover zij een begoochelende taak konden krijgen tegenover de eerlijke kracht en verdienste van het volle bewustzijn. Hoe vaak had hij de laatste weken zich niet verzet tegen de pogingen om de gemeente in blindheid naar den ondergang te leiden. Hij toonde zichzelf dat hij niet kon zeggen wat hij graag had willen zeggen. Hij dacht het. Hij dacht aan de rijke kooplieden die zich niet hadden weten te matigen, die te vet waren geworden en van de magerheid der anderen onwetend. Die zich niet dorsten weren tegen de machtigen onder de Christenen omdat die hen het goud en den invloed hadden gelaten. Dat dacht hij. Wat hij uitsprak was alleen wat nu nog mogelijk was: over Rabbi Jitzgak die met zijn voorbeeldige vrouw ook in Neuss evenals zoovelen hun leven hadden gegeven voor de eer van de Thora. En van drie

361