Simcha, de knaap uit Worms

een lang ontkomen afrekening. Al dat geluid, die ongekende vormen van Oostersche bewegelijkheid en dan nog wel in de uiterste verschijningen op de grens van den dood, al die wilde of stil wanhopige oogen, die vertrokken monden, en die wonderlijke geestkracht, die onder de bedreiging naar buiten spoot en het bloed dat dan volgde, dat alles maakte den Sint Johannesdag voor de Neussche dorpers tot een rijken heuvel van onvergetelijke beleving: schrijnende lust, verstikkende spanning, dronken spuiing van energie in heilige vervoering om een heet en zuiverend Godsgericht. Want het bloed moest volgen. Het: „naar de kerk met hen!” was nauwelijks uitgesproken, of Mar Samuel ben Ascher, met zijn massieven leeuwenkop en zijn kleine leeuwen-oor-tjes, wist zijn vierkante lijf tegen de kracht in van een paar Westfrankische hoorigen stil te zetten die hem voortsleepten. Hij vond zijn plicht, zijn eenig mogelijke en bevredigende houding, een houvast in de uiteenstuiving van alle wilskrachten als bladeren en bebloemde takjes in een zomer-orkaan. Hij doorschoot snel de worsteling van het vraagstuk: doop of vrouwenschennis, want die was hier, behalve uitmoording, niet te ontkomen. Maar ook doop was schennis, mede voor de vrouwen, want hij wist: wat daarop zou volgen kon niet anders zijn dan hetzelfde geweld en dezelfde brutale verontreiniging, onder de bedreiging die immers bleef. Hij moest het verzet tegen den doop kiezen, en hij riep, als waren er geen Christenen bij hen: „Jehoediem van Keulen! blijft wat gij zijt wat men ook doet! Verraadt het verbond met God niet en met heel Jisroyl!” — Zijn beide zonen, Anselm en Brodmark, schreeuwden uit alle macht zijn vermaning na: „Verontreinigt Uzelf en ons niet met den Doop! Laat de domme vijanden zich niet over ons verheugen! Het wordt vandaag van U gevraagd, de wereld te toonen wat wij zijn!” — Zij hadden in het Duitsch gesproken, maar ook de Frankischen, Vlamen en Engelschen hadden den zin begrepen. Na minder dan twee tellen gorgelde hen het bloed uit de verbleekte monden, en nu schoten als bliksemstralen zwaarden, messen, lansen en bijlen rondom op de vastgegrepen Joden in; vrouwen, kinderen, meisjes en

345