De gouden kroon van Beieren

gebleven, maar dat Eduard wel plundering en moord verboden, maar alle bewoners van de stad verdreven en heel Kallee in bezit genomen had. Het was een haven, zei hij nog, voor Engels vervoer van goederen uit Francia.

‘De Christenen hechten heel niet aan aards bezit, daarom haten zij ons, omdat wij aan niets anders waarde toekennen.’ ‘Hier is toch ook een Hertogin,’ waagde Rabbi Mendel, ‘waarvan ons gezegd is dat zij ons beschermen zou.’

Met nog nauwelijks klank in zijn stem antwoordde Rabbi Mollin:

‘In Beieren, Judith. Zij heeft zich niet vertoond. Geen Jood heeft haar gezien.’

Zij zwegen, beschaamd jegens elkaar om die laatste rest van hun verwachting omtrent de vrouwelijke Messias.

‘Het moeten de oudsten en aanzienlijksten zijn die om genade zullen vragen,’ antwoordde Rabbi Mendel nu naar de jonge Simon. Zijn kop, met een brede neus en korte baard, keek goedig verontschuldigend naar de goedgelovigheid van de ouwelijke knaap. ‘Maar geen dood is voor ons zo verwerpelijk als door de hemd van deze vijand.’ Hij zag dan weer uiterst mak, want schuldig om zijn daad met de zenuwgestoorde, naar de vader. Die zei terechtwijzend naar zijn zoon: ‘Deze vijand is geen belegeraar. Het is een menigte gepeupel dat ons aanvalt, en daarna nog is uitgedaagd. Hier is geen leiding, en elk die zich aan hem overgeeft, zal daarmee niemand redden. ’ Zij spraken zacht. De vluchtelingen die de Synagoge opeengedrongen vulden, waren stil en zagen naar het drietal op, naar de enige hoop die hun gebleven was; zelfs de huilende kinderen waren tot zwijgen gedwongen. Rabbi Mollin o verzag hen een ogenblik in een afsluitende eerlijkheid, ten uiterste bezorgd: het nageslacht zal hem verantwoording vragen voor wat hij vandaag beslissen zal. Altijd vraagt de mens zich af: mie onougie?’ wie ben ik, dat ik Gods beschikking moet ver-