De gouden kroon van Beieren

stond het werkstuk daar nu in zijn aardse heerlijkheid voor Reb Wilzmut en hield zijn grijpende en onverzadigbare blik geboeid. Het was of die dode stof, door de vingers die er bezielend aan gezwoegd hadden, het leven had gekregen van de dienende eerbied die er in zelfvervulling over gezucht en gezwoegd had, alsof het metaal bewust was geworden van zijn levende en knechtende overwicht, en alsof op en rondom die welvende blankheid de fonkelende en stralenschietende gesteenten uit verre landen tot aan de Oeral toe, de kleine kostbare lampen waren die het de Majesteitelijke luister toedeelden. Het was de trotse vertegenwoordiger van de Vorst, ja bijna de Vorst zelf, stil in zijn gedegenheid, die zo vreeswekkend, zo aanbiddelijk en zo ernstig scheen als een God.

Alsof hij zich kon schroeien, zo aarzelend lei Reb Wilzmut zijn hand op het goud; een zachte rilling doorvoer hem: Goed, Goud, God, hoogste beschikking in het mensenbestaan, veiligheid altoos en overal, en is dat niet God?

O, boze gedachten, o afgodendienst, o dans om het Kalf. Hij wist dat alles, maar hij moest de verbinding naderen van God en Macht, van Macht en Goud, van Goud en blijvende be-schermdheid. Geld is leven, er is voor de bedreigde geen ander wapen in deze wereld, en ieder vecht om meer veiligheid, steeds om meer, en steeds om meer goud, steeds om meer vrede en steeds om meer goud en meer vrede dan de andere vechters. Daarvan komt de bezetenheid; daarvan komt de verrukking om de pracht en de gedegen kracht van die Stof, en de jacht naar altijd meer van die Stof, en het erkennen en aanbidden van haar heiligheid, bij hem, bij allen, bij Joden, Christenen en Muzelmannen.

Zijn beide handen hielden nu de Kroon en drukten ze, en gleden er langs; hij sloot de ogen en had kunnen schreeuwen en jubelen met een kreet van smachting daar doorheen, een jammering van ongewisheid. Hij week terug naar zijn zetel en